Cemâziyelevvel, hicrî takvimin beşinci ayıdır. Rebîülâhirden sonra, Cemâziyelâhirden önce gelir. Bu ay dinen haram aylardan veya kandil bulunan aylardan biri değildir. Bununla birlikte her zaman olduğu gibi ibadet, tövbe, dua, Kur’an okuma ve iyilik için güzel bir zaman olarak değerlendirilebilir.
2026 Cemâziyelevvel tarihleri
| Hicrî tarih | Milâdî karşılığı | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 Cemâziyelevvel 1448 | 12 Ekim 2026 Pazartesi | Ayın ilk günü; 11 Ekim akşamından itibaren başlar. |
| 13 Cemâziyelevvel 1448 | 24 Ekim 2026 Cumartesi | Eyyâm-ı Biyd günlerinin ilki. |
| 14 Cemâziyelevvel 1448 | 25 Ekim 2026 Pazar | Eyyâm-ı Biyd günlerinin ikincisi. |
| 15 Cemâziyelevvel 1448 | 26 Ekim 2026 Pazartesi | Eyyâm-ı Biyd günlerinin üçüncüsü. |
| 29 Cemâziyelevvel 1448 | 9 Kasım 2026 Pazartesi | Ayın son günü. |
| 1 Cemâziyelâhir 1448 | 10 Kasım 2026 Salı | Bir sonraki hicrî ayın başlangıcı. |
Takvim notuDinî gün ve geceler akşam ezanıyla başlar. Bu nedenle “Cemâziyelevvel 12 Ekim’de başlıyor” denildiğinde, ayın gecesi 11 Ekim akşam ezanından sonra başlamış olur.
Cemâziyelevvel ne demektir?
TDV İslâm Ansiklopedisine göre Cemâziyelevvel, hicrî yılın beşinci ayıdır. Arapçadaki asıl adı Cumâdelûlâdır. “Cumâdâ” kelimesi soğukluk ve kuraklık anlamlarıyla ilişkilendirilir. Ayların adlandırıldığı dönemde şiddetli soğuk veya kuraklık yaşandığı için bu adın verildiği nakledilir.
“Evvel” sözü “ilk” anlamındadır. Aynı kökten gelen iki ayın ilki Cemâziyelevvel, ikincisi ise Cemâziyelâhirdir. Ay adları kamerî takvime bağlı olduğu için mevsimler arasında dolaşır; dolayısıyla Cemâziyelevvel her zaman soğuk veya kurak bir döneme denk gelmez.
Cemâziyelevvel ayının özel bir fazileti var mı?
Kur’an’da veya güvenilir hadis kaynaklarında Cemâziyelevvel ayının tamamına mahsus özel bir fazilet, kesin kabul edilen bir dua, belirli sayıda zikir ya da sadece bu ayda kılınan bir namaz bildirilmemiştir. Bu nedenle genel ibadetleri yerine getirmek güzel olmakla birlikte bunları “Cemâziyelevvel’e özel sünnet” şeklinde tanıtmak doğru değildir.
Cemâziyelevvel ayında hangi ibadetler yapılabilir?
Bu aya özgü bir ibadet bulunmaması, ayın ibadetsiz geçirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Müslüman, her gün yapabileceği ve dinen teşvik edilen ibadetlere devam edebilir:
- Beş vakit namazı vaktinde ve dikkatle kılmak,
- Kur’an-ı Kerim okumak ve anlamı üzerinde düşünmek,
- Günahlar için samimiyetle tövbe ve istiğfar etmek,
- Resûlullah sallallahu aleyhi ve selleme salavat getirmek,
- Anne-babaya, akrabalara, komşulara ve ihtiyaç sahiplerine iyilik etmek,
- Sadaka vermek ve yapılan yardımı gösterişten korumak,
- Kul hakkı varsa helalleşmek ve borçları ödeme gayreti göstermek,
- Pazartesi-perşembe veya Eyyâm-ı Biyd gibi genel nafile oruçları tutmak,
- Allah’ı anmak ve kişinin kendi sözleriyle samimi dua etmesi.
Ölçü nedir?Bir ibadetin sevabı Allah’tan umulur. Ancak kaynaklarda bulunmayan belirli bir sayı, gece veya uygulama için “kesin şu kadar sevap kazandırır” denilmemelidir. İbadetin değerini artıran temel unsurlar samimiyet, sahih bilgi ve devamlılıktır.
Cemâziyelevvel ayında oruç tutulur mu?
Cemâziyelevvel ayına mahsus farz, vacip veya belirlenmiş bir oruç yoktur. Bununla birlikte kişi genel nafile oruçları bu ayda da tutabilir. Pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak veya hicrî ayların on üç, on dört ve on beşinci günlerini değerlendirmek bunlardandır.
1448 yılı Cemâziyelevvel ayının Eyyâm-ı Biyd günleri 24 Ekim Cumartesi, 25 Ekim Pazar ve 26 Ekim 2026 Pazartesi tarihleridir. Üç günün tamamını tutamayan kişi gücü yettiği kadar nafile oruç tutabilir. Nafile ibadetlerde sağlık durumu gözetilmeli; tedavi gören kişiler doktorunun önerisini ihmal etmemelidir.
Bu ay okunabilecek dualar
Cemâziyelevvel’e özel olduğu sabit bir dua yoktur. Aşağıdaki dualar Kur’an ve sahih hadislerde yer alan, her zaman okunabilecek dualardır.
Kalbin doğruluktan ayrılmaması için dua
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ
Okunuşu: Rabbenâ lâ tuziğ kulûbenâ ba‘de iz hedeytenâ ve heb lenâ min ledünke rahmeh. İnneke ente’l-Vehhâb.
Anlamı: Rabbimiz! Bizi doğru yola ilettikten sonra kalplerimizi eğriltme. Bize katından bir rahmet bağışla. Şüphesiz sen karşılıksız ve bol bol bağışlayansın.
Kaynak: Âl-i İmrân sûresi, 8. ayet.
İlim duası
رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
Okunuşu: Rabbi zidnî ilmâ.
Anlamı: Rabbim! İlmimi artır.
Kaynak: Tâhâ sûresi, 114. ayet.
Bağışlanma ve rahmet duası
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
Okunuşu: Rabbenâğfir lenâ verhamnâ ve ente hayrü’r-râhimîn.
Anlamı: Rabbimiz! Bizi bağışla, bize merhamet et. Merhamet edenlerin en hayırlısı sensin.
Kaynak: Mü’minûn sûresi, 109. ayet.
Seyyidü’l-istiğfar
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ
Okunuşu: Allâhümme ente rabbî lâ ilâhe illâ ente. Halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va‘dike mesteta‘tü. Eûzü bike min şerri mâ sana‘tü. Ebûü leke bi-ni‘metike aleyye ve ebûü bi-zenbî. Fağfir lî fe innehû lâ yağfirü’z-zünûbe illâ ente.
Anlamı: Allah’ım! Sen benim Rabbimsin. Senden başka ilâh yoktur. Beni sen yarattın; ben senin kulunum. Gücüm yettiğince sana verdiğim söz ve ahit üzereyim. Yaptıklarımın kötülüğünden sana sığınırım. Bana verdiğin nimetleri kabul ve itiraf ediyorum; günahımı da kabul ediyorum. Beni bağışla. Çünkü günahları senden başka bağışlayacak kimse yoktur.
Kaynak: Buhârî, Deavât, 2.
Cemâziyelevvel hakkında doğru bilinen yanlışlar
| Yaygın iddia | Doğru açıklama |
|---|---|
| “İlk gün mutlaka dört rekât özel namaz kılınır.” | Bu aya mahsus olduğu sahih delille belirlenmiş böyle bir namaz bulunmamaktadır. Kişi dilerse genel nafile namaz kılabilir. |
| “Üçüncü gecesi Kadir Gecesi kadar değerlidir.” | Bu üstünlüğü doğrulayan güvenilir bir ayet veya sahih hadis gösterilmemektedir. |
| “Belirli zikri tam yüz defa okumak gerekir.” | Sahih kaynakla sabit olmayan sayı zorunlu veya sünnet gibi sunulamaz. Kişi genel zikirleri dilediği kadar yapabilir. |
| “Bu ayda edilen her dua kesin kabul edilir.” | Duanın kabulünü Allah bilir. Kul dua eder, hayırlısını ister ve sonucu Allah’a bırakır; kesin sonuç vaadinde bulunulmaz. |
Sık sorulan sorular
Cemâziyelevvel ayı 2026 yılında ne zaman başlıyor?
1 Cemâziyelevvel 1448, 12 Ekim 2026 Pazartesi günüdür. Ayın gecesi, 11 Ekim Pazar günü akşam ezanından sonra başlar.
Cemâziyelevvel ayında kandil var mı?
Hayır. Diyanet’in 2026 dinî günler takviminde Cemâziyelevvel ayı içinde bir kandil gecesi bulunmamaktadır.
Cemâziyelevvel ayına özel namaz var mı?
Bu aya veya ilk gecesine mahsus olduğu sahih delille sabit bir namaz yoktur. Her zaman kılınabilen nafile namazlar bu ayda da kılınabilir.
Cemâziyelevvel ayında hangi dua okunmalıdır?
Bu aya özel olduğu belirlenmiş tek bir dua yoktur. Kur’an’daki dualar, sahih hadislerde öğretilen dualar veya kişinin kendi samimi sözleriyle yaptığı dualar okunabilir.
Cemâziyelevvel ayında oruç tutulabilir mi?
Evet, genel nafile oruçlar tutulabilir. Ancak bu aya mahsus zorunlu veya özel bir oruç bulunduğu söylenmemelidir.
2026 Cemâziyelevvel Eyyâm-ı Biyd günleri hangileridir?
Hicrî ayın on üç, on dört ve on beşinci günleri 24, 25 ve 26 Ekim 2026 tarihlerine karşılık gelir.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı – 2026 Dinî Günler Listesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi – Cemâziyelevvel
- Kur’an-ı Kerim: Âl-i İmrân 3/8; Tâhâ 20/114; Mü’minûn 23/109.
- Buhârî, Deavât, 2.
Bu içerik, belirli bir uygulamayı kaynaksız biçimde “Cemâziyelevvel’e özel sünnet” olarak sunmamak amacıyla hazırlanmıştır.
İlk yayımlanma ve son güncelleme: 11 Ekim 2026