Ölen Anne Babaya İyiliğin Devamı: Dua, Borç ve Sadaka-i Cariye

Anne veya baba vefat ettiğinde dünyadaki hizmet dönemi sona erer; fakat evladın vefası sona ermez. Dua etmek, borçlarını araştırıp terekeden ödemek, meşru vasiyetlerini yerine getirmek, akrabalarını gözetmek ve onlar adına hayır yapmak anne-babaya iyiliğin ölümden sonra devam eden yollarıdır.

İnsan bazen anne-babasının kıymetini kaybettikten sonra daha derinden anlar. Söylenemeyen bir teşekkür, alınamayan bir helallik veya ertelenmiş bir ziyaret kalpte ağır bir pişmanlığa dönüşebilir. Geçmişi geri getirmek mümkün değildir; ancak pişmanlığı ümitsizliğe çevirmek yerine dua, borç ödeme ve hayırla vefaya dönüştürmek mümkündür.

İslam, vefat edenler için kaynağı belirsiz merasimler üretmek yerine somut sorumluluklar öğretir. Anne-babanın geride bıraktığı borç varsa miras paylaşımından önce ele alınır. Onlar için bağışlanma dilenir. Hayattayken değer verdikleri akrabalar ve dostlar unutulmaz. İmkân varsa güvenilir ve faydası süren bir hayır yapılır.

Anne-Babaya İyilik Ölümle Biter mi?

Benî Seleme kabilesinden bir sahâbî, Peygamber Efendimize anne-babası öldükten sonra onlara yapabileceği bir iyiliğin kalıp kalmadığını sormuştur. Allah Resulü; onlar için dua ve istiğfar etmeyi, meşru ahitlerini ve vasiyetlerini yerine getirmeyi, onlar sebebiyle kurulan akrabalık bağlarını sürdürmeyi ve dostlarına ikram etmeyi saymıştır.

Bu hadis anne-babaya vefanın yalnız para vermekten ibaret olmadığını gösterir. Bazen yaşlı bir akrabayı aramak, babanın vefalı bir arkadaşını ziyaret etmek veya annenin gözettiği yoksul bir aileyi unutmamak da anne-babaya iyiliğin devamıdır. Evlat, onların hayattayken ördüğü iyilik bağlarını koparmamaya çalışır.

Sahîh-i Müslim'de, kişinin babasının sevdiği kimselerle ilişkiyi sürdürmesi anne-babaya iyiliğin en güzel çeşitlerinden biri olarak anılır. Bu davranış hem vefayı canlı tutar hem de ölümle dağılma riski taşıyan dostluk ve akrabalık halkasını korur.

Vefat Eden Anne-Baba İçin Dua Etmenin Delili

Kur'an, anne-babaya merhamet duasını doğrudan öğretir. İsrâ suresinde yalnız Allah'a kulluk emrinin hemen ardından anne-babaya iyilik gelir. Onlara “öf” bile denilmemesi, güzel söz söylenmesi ve merhametle kanat gerilmesi emredilir. Ardından şu dua öğretilir:

Bu dua anne-baba hayattayken de vefatlarından sonra da okunabilir. Dua için özel bir gün, saat veya sayı şart değildir. İnsan namazlardan sonra, gece vakti, sadaka verirken veya anne-babasını hatırladığı herhangi bir anda Allah'a yönelip onları adıyla anabilir.

Hz. İbrâhim'in Kur'an'da aktarılan duası da anne-baba ve bütün müminler için bağışlanma istemeyi öğretir:

Duanın kabulü için mutlaka Arapça okumak gerekmez. Ayet dualarını öğrenmek büyük bir güzelliktir; bunun yanında insan kendi diliyle, “Allah'ım annemi ve babamı bağışla, kabirlerini nurlandır, kusurlarını affet” diyebilir. Samimiyet, yalnız telaffuzdan daha önemlidir.

Salih Evladın Duası Anne-Babaya Ulaşır mı?

Peygamber Efendimiz insan öldüğünde amel defterinin üç şey dışında kapandığını bildirmiştir: Sadaka-i câriye, faydalanılan ilim ve kendisine dua eden salih evlat. Sahîh-i Müslim'de yer alan bu hadis, evladın duasının anne-baba için açık bir fayda olduğunu gösterir.

Hadisteki “salih evlat” yalnız olağanüstü ibadetleri bulunan kişi demek değildir. İmanını korumaya, helal yaşamaya, yanlışından tövbe etmeye ve anne-babasına içtenlikle dua etmeye çalışan evlat da salihlik yolundadır. Anne-babanın yetiştirdiği hayırlı evladın duası, onların geride bıraktığı en değerli miraslardan biri olabilir.

Evladın kendi hayatını düzeltmesi de bir vefa biçimidir. Anne-babanın ardından hayır yapıp günlük hayatında insanlara zulmetmek, kul hakkı yemek veya kardeşleriyle miras yüzünden düşman olmak büyük bir çelişkidir. Onların ruhuna yapılabilecek en güzel iyiliklerden biri, aile içindeki adaleti ve kardeşliği korumaktır.

Ölen Anne veya Babanın Borcu Nasıl Ödenir?

Borç meselesi duygusal bir hayır tercihinden önce gelen hak konusudur. Kur'an'ın miras ayetlerinde paylar, vasiyet ve borç yerine getirildikten sonra kalan mal üzerinden belirlenir. Fakihler, gerekli cenaze giderlerinden sonra önce borçların ödeneceğini, ardından geçerli vasiyetlerin yerine getirileceğini ve son olarak kalan terekenin mirasçılar arasında paylaştırılacağını açıklamıştır.

Peygamber Efendimiz borcun ağırlığını, müminin nefsinin borcu ödeninceye kadar ona bağlı kalacağını bildiren sözle hatırlatmıştır. Tirmizî'nin hasen kabul ettiği bu rivayet, ailenin bildiği borçları “Nasıl olsa vefat etti” diyerek görmezden gelmemesi gerektiğini gösterir.

Anne-baba vefat ettiğinde mirasçılar aceleyle malları paylaşmamalıdır. Önce banka ve alışveriş kayıtları, yazılı senetler, mesajlar, veresiye defterleri, kira veya fatura yükümlülükleri ve güvenilir yakınların bilgileri incelenmelidir. Bir alacak iddiası ortaya çıktığında da yalnız sözle hemen ödeme yapmak yerine delil, şahit veya makul doğrulama aranmalıdır. Böylece hem gerçek alacaklının hakkı hem diğer mirasçıların hakkı korunur.

Borç bulunduğunda ödeme terekeye, yani vefat edenin bıraktığı mal varlığına aittir. Ev, para, alacak ve diğer malî değerler hesaplanır; borca yetecek bölüm ayrılır. Borçlar kapatılmadan miras payı dağıtmak, mirasçıların kendilerine ait olmayan bir malı kullanmasına yol açabilir.

Tereke Borca Yetmezse Çocuklar Kendi Cebinden Ödemeli mi?

İslam miras hukukunda anne veya babanın borcu öncelikle kendi terekesinden ödenir. Tereke borçların tamamına yetmiyorsa ve evlat şahsen kefil olmamışsa, mirasçı sırf çocuk olduğu için kalan borcu kendi malından ödemekle fıkhen yükümlü tutulmaz. Mirasçıların ölenin borçlarından şahsî mallarıyla sorumlu olmaması, İslam hukukundaki temel ayrımdır.

Bununla birlikte maddî imkânı bulunan evladın anne-babasının kalan borcunu gönüllü olarak ödemesi büyük bir iyilik ve vefadır. Alacaklı da dilerse borcun tamamını veya bir bölümünü helal edebilir. Ödeme imkânı yoksa alacaklılarla dürüstçe görüşmek, terekedeki mevcut miktarı adaletle paylaştırmak ve haksız biçimde mal gizlememek gerekir.

Burada dinî sorumlulukla yürürlükteki miras hukuku birbirine karıştırılmamalıdır. Türkiye'deki mirasın kabulü, reddi ve borçlardan hukukî sorumluluk kuralları ayrı sonuçlar doğurabilir. Banka borcu, icra, vergi veya kefalet bulunan bir mirasta süreler geçirilmeden avukata veya notere danışılması gerekir. Dinî açıklama, resmî hukuk işleminin yerine geçmez.

Borçları Araştırmak İçin Uygulanabilir Yol Haritası

• Mal varlığını durdurun: Borç tablosu çıkmadan para, araç, ev veya değerli eşya paylaşmayın.
• Belgeleri toplayın: Banka dökümleri, senetler, kira sözleşmeleri, vergi kayıtları, mesajlar ve ticari defterleri inceleyin.
• Güvenilir çevreye sorun: İş ortağı, yakın arkadaş ve akrabalara mahremiyeti koruyarak bilinen alacak veya borç bulunup bulunmadığını sorun.
• İddiaları doğrulayın: Her talebi otomatik kabul etmeyin; belge, şahit ve tutarlı açıklama isteyin.
• Tereke hesabı tutun: Yapılan her ödeme için makbuz alın ve kardeşlerle ortak bir kayıt paylaşın.
• Uyuşmazlıkta uzman desteği alın: Fıkhî mesele için ehil bir müftüye, hukukî işlem için avukat veya notere başvurun.

Bu düzen anne-babanın onurunu zedelemek için değil, haklarını ve başkalarının alacağını korumak içindir. Borcu araştırırken vefat edenin özel hayatını gereksiz biçimde yaymak, sosyal medyada isim ve miktar paylaşmak veya doğrulanmamış iddiaları konuşmak doğru değildir.

Anne-Babanın Alacakları ve Emanetleri de Araştırılmalı

Tereke hesabı yalnız borçlardan oluşmaz. Vefat eden anne veya babanın başkalarından alacağı, ortaklık payı, ödenmemiş kira geliri ya da teslim edilmek üzere birine bıraktığı emaneti bulunabilir. Hakların kaybolmaması için hem borçlar hem alacaklar aynı titizlikle belirlenmelidir.

Anne-babanın bir başkasına verdiği borç da terekeye dâhildir. Mirasçılardan biri tek başına bu alacağı bağışlayamaz; çünkü alacağın içinde diğer mirasçıların ve varsa küçük çocukların payı vardır. Her yetişkin mirasçı kendi hissesine düşen bölümü bağışlayabilir, fakat başkasının hakkı üzerinde tasarruf edemez.

Vefat eden kişinin elinde başkasına ait eşya, para, belge veya ticari mal varsa bu miras değildir; sahibine iade edilmesi gereken emanettir. Benzer biçimde ödünç alınmış eşya da “Evde bulundu” diye mirasçılar arasında paylaşılamaz. Sahibine ulaşmak için makul araştırma yapılmalı, uyuşmazlık çıkarsa delillerle ve uzman yardımıyla çözülmelidir.

Anne-babanın insanlardan alacağı varken bunu tahsil etmek aile için zor bir duygu oluşturabilir. Hakkı istemek ayıp değildir; ancak tehdit, faiz ekleme, ifşa ve haksız baskı doğru olmaz. Borçlu gerçekten dardaysa mühlet vermek veya yetişkin hak sahiplerinin kendi paylarından bağışlaması ayrıca bir iyiliktir.

Meşru Vasiyetler ve Verilmiş Sözler

Anne-babanın dinen meşru ve yerine getirilmesi mümkün vasiyetleri önemsenmelidir. Fakat her söz vasiyet hükmünde değildir ve her vasiyet sınırsız biçimde uygulanamaz. İslam hukukunda malî vasiyet genel olarak terekenin üçte biriyle sınırlandırılmıştır. Mirasçı lehine vasiyet ve bu sınırı aşan bölüm, diğer yetişkin mirasçıların vefattan sonraki serbest onayına bağlı meseleler doğurur.

Vasiyet haram bir iş içeriyorsa uygulanmaz. Mirasçıların birini bütünüyle mahrum bırakmak, küçük bir mirasçının payını bağışlamak veya mirasın tamamını tek taraflı olarak hayra ayırmak dinen geçerli kabul edilemez. Anne-babaya vefa, Allah'ın miras konusunda koyduğu adaleti bozarak gösterilemez.

Geçerli bir hayır vasiyeti varsa borçlardan sonra ve belirlenen sınır içinde yerine getirilir. Vasiyet bulunmuyorsa çocuklar kendi miras paylarından gönüllü biçimde hayır yapabilir. Bir kardeşin bağış yapmak istememesi hâlinde onun payı zorla alınamaz; hayır ancak kişinin kendi malı ve rızasıyla anlam kazanır.

Anne-Baba Adına Sadaka Vermek Caiz midir?

Vefat eden anne-baba adına sadaka vermenin fayda sağlayacağı sahih hadislerle sabittir. Annesi aniden vefat eden bir sahâbî, annesi konuşabilseydi sadaka vereceğini düşündüğünü söyleyerek onun adına sadaka verip veremeyeceğini sormuş; Peygamber Efendimiz bunun ona fayda sağlayacağını bildirmiştir.

Sadaka için büyük servet gerekmez. İhtiyaç sahibine yemek ulaştırmak, öğrencinin kitabını almak, hastanın bir ihtiyacını karşılamak veya güvenilir bir hayır kurumuna katkıda bulunmak mümkündür. Miktardan önce helal kazanç ve samimi niyet önemlidir.

Sadaka kişinin kendi malından verilmelidir. Henüz paylaşılmamış mirasın tamamını “Annemizin ruhuna” diyerek bağışlamak doğru değildir. Bütün yetişkin mirasçılar razı olsa bile küçüklerin ve kısıtlıların payı bağışlanamaz. Her mirasçı kendi hissesinden istediği kadar hayır yapabilir.

Sadaka ile Sadaka-i Câriye Arasındaki Fark

Her sadaka kıymetlidir; fakat her sadaka sadaka-i câriye değildir. Bir yoksula verilen bir öğün yemek normal sadakadır ve sevabı umulur. Sadaka-i câriye ise faydası bir süre devam eden hayırdır. İnsanlar o hayırdan yararlandıkça sevap akışının devam etmesi umulur.

“Câriye” kelimesi akıp giden, devam eden anlamına gelir. Bir hayrın pahalı olması onu otomatik olarak sürekli yapmaz. Küçük bir Kur'an kursuna alınan dayanıklı eğitim aracı yıllarca kullanılıyorsa süreklilik taşıyabilir; büyük fakat kısa süreli bir organizasyon ise normal sadaka olabilir. İkisi de güzeldir, sadece kavramları doğru kullanmak gerekir.

• İnsanların sürekli yararlanacağı temiz su kaynağı veya çeşme yaptırmak.
• Güvenilir bir eğitim kurumuna kalıcı kitap, araç veya burs fonu bırakmak.
• Hastaların uzun süre kullanacağı tıbbî cihaz veya erişilebilirlik ekipmanı sağlamak.
• Meyvesinden ve gölgesinden yararlanılacak ağaçlar dikmek ve bakımını üstlenmek.
• Cami, okul veya ihtiyaç merkezi gibi faydası süren meşru yapılara katkıda bulunmak.
• Doğru ve güvenilir bilgiyi uzun süre ulaştıracak eser veya eğitim içeriği hazırlamak.

Sadaka-i câriye seçerken projenin gerçekten tamamlanabilir, bakımı yapılabilir ve insanlara faydalı olmasına dikkat edilmelidir. Yalnız bir tabela veya isim levhası için para vermek sürekliliği garanti etmez. Gösterişli fakat kullanılmayan bir yapı yerine küçük ve işleyen bir hizmet daha faydalı olabilir.

Anne-babanın adının yazılması şart değildir. Hatta hayrı gösterişten korumak için isimsiz yapmak daha uygun olabilir. Sevabın ulaşmasını sağlayan levha değil, Allah için yapılan samimi niyet ve gerçek faydadır.

Sadaka-i Câriye Projesi Seçerken Nelere Bakılmalı?

Vefat acısı yaşayan aileler iyi niyetlerinin istismar edilmesine açık olabilir. İnternette “Anneniz adına kuyu”, “Babanız adına kalıcı eser” gibi ifadelerle para toplayan her kişi veya kurum güvenilir değildir. Hayrın gerçekten yapılması, korunması ve ihtiyaç sahibine ulaşması için duyguyla birlikte araştırma da gerekir.

• Kurumun kimliğini doğrulayın: Resmî kayıt, açık iletişim bilgileri, faaliyet raporu ve daha önce tamamlanmış projeleri inceleyin.
• Gerçek ihtiyacı sorun: Sırf popüler olduğu için kuyu veya yapı yaptırmak yerine bölgenin gerçekten neye ihtiyaç duyduğunu öğrenin.
• Bakım planını öğrenin: Cihaz, çeşme veya bina yapıldıktan sonra kimin bakım yapacağı ve masrafı nasıl karşılayacağı belli olsun.
• Belge ve rapor isteyin: Bağış makbuzu, harcama bilgisi ve tamamlanma raporu alın; yalnız duygusal görüntülerle yetinmeyin.
• Faydanın devamını ölçün: Projenin bir defalık mı, düzenli mi fayda sağlayacağını dürüstçe değerlendirin.
• İsraf ve gösterişten kaçının: Tabela, tören ve süsleme yerine hizmetin kendisine öncelik verin.

Bir hayrın küçük olması değersiz olduğu anlamına gelmez. Mahallede ihtiyaç duyulan bir tekerlekli sandalye, öğrencilerin yıllarca kullanacağı kitaplık veya düzenli bakımı yapılan birkaç meyve ağacı; uzak bir yerde yapıldığı söylenen fakat takip edilemeyen büyük projeden daha güvenilir ve faydalı olabilir.

Hayır projesi seçerken anne-babanın hayatındaki güzel bir yön de dikkate alınabilir. Kitabı seven bir anne adına eğitim desteği, hastalara yardım eden bir baba adına tıbbî araç veya susuzluk çekenlere su ulaştırmak anlamlı bir vefa olur. Ancak sevap, yalnız duygusal benzerlikten değil; helal mal, samimi niyet ve gerçek faydadan umulur.

Anne-Babanın Kendi Sadaka-i Câriyesi ile Evladın Yaptığı Hayır

Hadiste geçen sadaka-i câriyenin ilk anlamı, kişinin hayattayken kurduğu ve ölümünden sonra faydası süren hayırdır. Yaptırdığı çeşme, bağışladığı faydalı eser veya yetişmesine katkı sunduğu insanlara ulaşan bilgi, kendisi öldükten sonra da amel defterine sevap yazılmasına vesile olabilir.

Bunun yanında sahih hadis, evladın veya başka bir Müslümanın vefat eden kişi adına sadaka verebileceğini de açıkça gösterir. Yani anne-babanın hayatında başlattığı sadaka-i câriye ile çocuğun daha sonra onların adına yaptığı hayır iki ayrı yoldur. İkisi birbirine karıştırılmamalı, fakat ikisinden de Allah'ın lütfuyla fayda umulmalıdır.

Kur'an Okuyup Sevabını Bağışlamak

Vefat eden kişi için Kur'an okumak ve sevabını bağışlamak konusunda fıkıh âlimlerinin açıklamaları ve bazı ayrıntılarda görüş farklılıkları bulunmaktadır. Hanefîler başta olmak üzere birçok âlim, okunan Kur'an'ın sevabının ölüye bağışlanabileceğini kabul etmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu da yapılan hayır ve ibadetin sevabının bağışlanabileceğini belirtmektedir.

Ancak Kur'an okumayı ücret karşılığında otomatik sevap aktarımı gibi görmek, belirli gün ve sayıları dinen zorunlu saymak doğru değildir. Kur'an samimiyetle okunur, ardından Allah'tan kabulü ve sevabını anne-babaya ulaştırması istenir. Dua, borç ödeme ve sadaka gibi açık delille sabit görevler ihmal edilip yalnız merasime ağırlık verilmemelidir.

Anne-Babanın Namaz ve Oruç Borçları

Evlat anne-babasının bütün kişisel ibadet sorumluluğunu üstlenemez. Hiç kimse bir başkasının yerine geçmiş yılların farz namazlarını kılmış sayılmaz. Namaz borcu için halk arasında uygulanan devir ve ıskat işlemlerini kesin bağışlanma sağlayan bir sistem gibi sunmak dinî açıdan güvenli değildir.

Oruç borcunda ise mezheplere göre ayrıntılar vardır. Hanefî mezhebinde, kişi tutamadığı oruçların fidyesinin verilmesini vasiyet etmişse bu, geçerli vasiyet sınırı içinde terekeden yerine getirilir. Vasiyet yoksa mirasçıların kendi mallarından gönüllü fidye vermeleri güzel görülmüştür. Bazı hadisler ve diğer mezhepler veli tarafından oruç tutulması hakkında farklı uygulamalara dayanak olmuştur. Özel durum, güvenilir bir müftüye ayrıntısıyla sorulmalıdır.

Hac, zekât, adak ve kefaret gibi yükümlülüklerin her birinin şartları farklıdır. “Babamın bütün dinî borçlarını tek bağışla kapattım” şeklinde genel bir hüküm verilemez. Bilinen borç türü, vasiyet, tereke ve mezhep hükmü ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Belirli Günlerde Hayır Yapmak Zorunlu mu?

Vefatın yedinci, kırkıncı veya yıl dönümünde mutlaka yemek vermeyi ya da özel merasim yapmayı farz, vacip veya dinin değişmez emri sayan sahih bir delil yoktur. Aile bir araya gelip dua edebilir, Kur'an okuyabilir ve sadaka verebilir; fakat bunu yapmayan kişiyi anne-babasına vefasızlıkla suçlamak doğru değildir.

Üstelik borç içindeki ailenin gösterişli yemekler için yeni borca girmesi, anne-babaya iyilik maksadına ters düşebilir. Vefat edenin borcunu ödemek, yoksul birini doğrudan doyurmak veya kalıcı bir hizmete katkıda bulunmak daha isabetli olabilir.

İyilik belirli tarihe sıkıştırılmamalıdır. Her cuma dua etmek zorunlu olmadığı gibi yalnız yıl dönümünde hatırlamak da yeterli değildir. Evlat ömür boyunca fırsat buldukça dua eder, sadaka verir ve ailesindeki bağı korur.

Anne-Babaya Vefanın Günlük Hayattaki Devamı

• Kardeşler arasında mirası adaletle paylaşmak ve küslüğü büyütmemek.
• Anne-babanın hayatta olan kardeşlerini ve yakınlarını arayıp gözetmek.
• Onların dostlarına saygı göstermek ve imkân ölçüsünde ihtiyaçlarıyla ilgilenmek.
• Öğrettikleri doğru davranışları sürdürmek, yanlış alışkanlıkları ise sevgiyle terk etmek.
• Onlar adına yapılan hayrı gösteriş, reklam veya aile içinde üstünlük vesilesi yapmamak.
• Kendi çocuklarını dürüst, merhametli ve dua eden insanlar olarak yetiştirmeye çalışmak.

Bazen kardeşlerden biri anne-baba için çok hayır yapmak isterken diğerleri aynı maddî imkâna veya düşünceye sahip olmayabilir. Hayır yarışı kardeşliği bozan bir üstünlük yarışına dönüşmemelidir. Herkes gücü ve samimiyeti ölçüsünde iyilik yapar; başkasının niyeti hakkında hüküm vermez.

Vefat Eden Anne-Baba İçin Kapsamlı Dua

Rabbimiz! Anne-babamızın bilerek veya bilmeyerek işlediği günahları affet. İnsanlara karşı üzerlerinde kalan haklar varsa bunların bulunmasını ve ödenmesini bize kolaylaştır. Bizi mirası adaletle paylaşan, borçlarını gizlemeyen ve kardeşinin hakkına el uzatmayan evlatlardan eyle.

Allah'ım! Onların meşru vasiyetlerini yerine getirmeyi, akrabalarını gözetmeyi ve dostlarına vefa göstermeyi nasip et. Hayattayken başlattıkları hayırların faydasını devam ettir. Bizim onlar adına yaptığımız dua ve sadakaları da lütfunla kabul eyle.

Rabbimiz! Onlar için yaptığımız hayırları gösterişten, israftan ve kul hakkından koru. Az imkânla yapılan samimi iyiliği bereketlendir. İnsanlara uzun süre fayda sağlayacak temiz, güvenilir ve meşru sadaka-i câriyeler nasip et.

Allah'ım! Anne-babamız hayattayken yaptığımız kusurları bağışla. Söyleyemediğimiz güzel sözleri dua, eksik bıraktığımız hizmeti vefa ve pişmanlığımızı salih amel hâline getir. Kalbimizi ümitsizliğe düşürme; bizi rahmetine güvenen ve sorumluluğunu yerine getiren kullarından eyle.

Ey merhametlilerin en merhametlisi! Hesap günü annemizi, babamızı, bizi ve bütün müminleri bağışla. Bizi cennetinde sevdiklerimizle buluştur; Peygamber Efendimize komşu eyle ve bir daha ayrılık göstermeden ebedî huzuruna kabul buyur. Âmin.

Kaynak ve Okuma Notları

• Kur'an-ı Kerim: İsrâ, İbrâhim ve Nisâ surelerinin ilgili ayetleri.
• Sahîh-i Müslim: Sadaka-i câriye, faydalı ilim ve dua eden salih evlat hadisi.
• Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim: Vefat eden anne adına sadaka verilmesinin faydasını bildiren hadis.
• Ebû Dâvûd: Anne-babanın ölümünden sonra dua, vasiyet, akrabalık ve dostluk yoluyla iyiliğin sürdürülmesi rivayeti.
• Tirmizî: Müminin nefsinin borcuyla bağlı bulunduğunu bildiren hasen hadis.
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu ile TDV İslâm Ansiklopedisi: Borç, miras, vasiyet ve ibadet sevabının bağışlanması açıklamaları.

İlgili Makaleler

• Anne ve Baba İçin Okunacak Dualar
• Cenaze Defnedildikten Sonra Okunacak Dua
• Vefat Eden Kişinin Oruç Borcu ve Yakınlarının Sorumluluğu
• “Allah Rahmet Eylesin” Diyene Ne Denir?
• Kabir Azabı Kur'an'da Var mı?

Ana Sayfamızda, dua, zikir, tesbihat, Esmâü'l-Hüsnâ, Kur'an-ı Kerim mealleri ve daha birçok İslami içeriğe DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.