1. Hâ Mîm.

(Konu: Hurûf-ı mukattaa | Ana mesaj: Kur’an ilahi bir hitaptır)

Bu harfler, Kur’an’ın beşer sözü olmadığını hatırlatan ilahi işaretlerdir.

2. Bu kitabın indirilişi, mutlak güç sahibi, her şeyi bilen Allah tarafındandır.

(Konu: Vahyin kaynağı | Ana mesaj: Kur’an Allah’tandır)

Sûre, vahyin kudret ve ilim sahibi Allah’tan geldiğini vurgular.

3. Günahları bağışlayan, tevbeyi kabul eden, azabı şiddetli olan ve lütuf sahibi Allah’tandır. O’ndan başka ilah yoktur. Dönüş yalnız O’nadır.

(Konu: İlahi sıfatlar | Ana mesaj: Rahmet ve adalet birlikte anılır)

Allah’ın affı ve azabı birlikte zikredilerek denge kurulmuştur.

4. Allah’ın ayetleri hakkında ancak inkâr edenler tartışır. Onların şehirlerde dolaşması seni aldatmasın.

(Konu: İnkâr | Ana mesaj: Güçlü görünmek haklılık değildir)

Dünyevi refah, ilahi onayın göstergesi değildir.

5. Onlardan önce Nûh kavmi ve onlardan sonra gelen topluluklar da yalanlamışlardı. Her ümmet peygamberlerini yakalamaya kalkıştı; hakkı batılla yok etmek için mücadele ettiler. Ben de onları yakaladım; azabım nasıl oldu?

(Konu: Tarihsel ibret | Ana mesaj: İnkarın sonu değişmez)

Geçmiş ümmetler örnek verilerek uyarı yapılır.

6. Böylece inkâr edenler hakkında Rabbinin “azap” sözü gerçekleşmiş oldu; çünkü onlar ateş ehlidir.

(Konu: İlahi hüküm | Ana mesaj: Israrcı inkâr cezayı getirir)

Azap keyfî değil, tercihin sonucudur.

7. Arşı taşıyanlar ve onun çevresinde bulunanlar Rablerini hamd ile tesbih eder, O’na iman ederler ve iman edenler için bağışlanma dilerler: “Rabbimiz! Rahmetin ve ilmin her şeyi kuşatmıştır. Tevbe edenleri ve senin yoluna uyanları bağışla; onları cehennem azabından koru.”

(Konu: Meleklerin duası | Ana mesaj: Müminler için gökte destek vardır)

Meleklerin müminler için dua etmesi büyük bir müjdedir.

8. “Rabbimiz! Onları, kendilerine vaad ettiğin Adn cennetlerine; atalarından, eşlerinden ve soylarından salih olanlarla birlikte koy. Şüphesiz sen mutlak güç ve hikmet sahibisin.”

(Konu: Cennet | Ana mesaj: Salihlik aileyi de kuşatır)

Cennette aile bağlarının korunacağına işaret edilir.

9. “Onları kötülüklerden koru. O gün kimi kötülüklerden korursan ona rahmet etmiş olursun. İşte büyük kurtuluş budur.”

(Konu: Kurtuluş | Ana mesaj: Asıl başarı korunmaktır)

Kurtuluş, sadece nimet değil azaptan korunmaktır.

10. İnkâr edenlere seslenilir: “Allah’ın gazabı, sizin kendinize olan öfkenizden daha büyüktür; çünkü imana çağrıldığınız hâlde inkâr ediyordunuz.”

(Konu: Pişmanlık | Ana mesaj: Davet reddedilmiştir)

İnkâr edenler, uyarıldıklarını itiraf eder.

11. Derler ki: “Rabbimiz! Bizi iki defa öldürdün, iki defa dirilttin; şimdi günahlarımızı itiraf ettik. Çıkış için bir yol var mı?”

(Konu: Son pişmanlık | Ana mesaj: Ahirette dönüş yoktur)

Pişmanlık geç kalındığında fayda vermez.

12. (Onlara denir ki:) “Bu böyledir; çünkü Allah tek başına anıldığında inkâr ettiniz; O’na ortak koşulduğunda ise inandınız. Artık hüküm yüce ve büyük Allah’ındır.”

(Konu: Tevhid | Ana mesaj: Sorun Allah’ı tek kabul etmemektir)

Kalbin tevhid karşısındaki tavrı açığa çıkar.

13. O’dur size ayetlerini gösteren, sizin için gökten rızık indiren. Ancak içten yönelen kimse öğüt alır.

(Konu: Öğüt | Ana mesaj: Öğüt açık kalbe işler)

İlahi işaretler herkese gösterilir; fayda kalbe bağlıdır.

14. Öyleyse dini yalnız O’na has kılarak Allah’a dua edin; inkârcılar hoşlanmasa bile.

(Konu: İhlâs | Ana mesaj: Saf kulluk esastır)

İhlâs, başkalarının tepkisine bağlı değildir.

15. Dereceleri yükselten, arşın sahibi Allah, kullarından dilediğine emrinden ruh (vahiy) indirir ki, buluşma günü hakkında uyarsın.

(Konu: Vahiy | Ana mesaj: Uyarı ilahi rahmettir)

Peygamberlik, insanlığı uyarmak içindir.

16. O gün onlar ortaya çıkarlar; hiçbir şeyleri Allah’a gizli kalmaz. “Bugün mülk kimindir?” (denir). “Tek ve kahhar olan Allah’ındır.”

(Konu: Hesap | Ana mesaj: O gün mülk yalnız Allah’ındır)

Dünya iktidarları anlamını yitirir.

17. Bugün her nefis kazandığıyla karşılık görür. Bugün zulüm yoktur. Şüphesiz Allah hesabı çabuk görendir.

(Konu: Adalet | Ana mesaj: Eksiksiz hesap vardır)

Ahirette en küçük haksızlık olmaz.

18. Yaklaşan günü onlara haber ver; hani yürekler gırtlaklara dayanmıştır. Zalimler için ne bir dost ne de sözü dinlenecek bir şefaatçi vardır.

(Konu: Kıyamet | Ana mesaj: Korku ve yalnızlık günü)

O gün dünyevi destekler fayda vermez.

19. Allah, gözlerin hain bakışını ve kalplerin gizlediklerini bilir.

(Konu: İlahi ilim | Ana mesaj: Gizli hiçbir şey yoktur)

Niyet ve bakışlar bile hesaba dahildir.

20. Allah adaletle hükmeder. O’ndan başka yalvardıkları ise hiçbir şeye hükmedemezler. Şüphesiz Allah, işitendir, görendir.

(Konu: Hüküm | Ana mesaj: Yetki yalnız Allah’a aittir)

Sahte ilahların hükmü yoktur.

21. Yeryüzünde gezip kendilerinden öncekilerin sonunun nasıl olduğuna bakmadılar mı? Onlar bunlardan daha güçlüydü. Ama Allah onları günahları sebebiyle yakaladı. Onları Allah’tan koruyacak kimse yoktu.

(Konu: Tarih | Ana mesaj: Güç kurtarmaz)

İlahi adalet karşısında güç anlamsızdır.

22. Bunun sebebi şuydu: Peygamberleri onlara apaçık deliller getiriyordu; fakat onlar inkâr ediyorlardı. Bunun üzerine Allah onları yakaladı. Şüphesiz O güçlüdür, azabı şiddetlidir.

(Konu: İnkâr | Ana mesaj: Delilden sonra inkâr ağırdır)

Bilerek reddetmenin sonucu ağır olur.

23. Andolsun ki Mûsâ’yı ayetlerimizle ve apaçık bir delille gönderdik.

(Konu: Peygamberlik | Ana mesaj: Hak açık delille gelir)

Hz. Mûsâ kıssasına geçiş yapılır.

24. Firavun’a, Hâmân’a ve Kârûn’a. Fakat onlar: “Bu, yalancı bir sihirbazdır” dediler.

(Konu: İftira | Ana mesaj: Hakaret inkârın silahıdır)

Hak söze karşı klasik suçlama tekrar eder.

25. O, katımızdan kendilerine hakkı getirince, “Onunla beraber iman edenlerin oğullarını öldürün, kadınlarını sağ bırakın” dediler. İnkârcıların tuzağı ancak boşa çıkar.

(Konu: Zulüm | Ana mesaj: Zulüm hakikati durduramaz)

Zorbalık, hak karşısında çaresizliğin göstergesidir.

26. Firavun dedi ki: “Bırakın beni, Mûsâ’yı öldüreyim; (kurtarabilirse) Rabbine yalvarsın! Çünkü ben onun dininizi değiştirmesinden veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmasından korkuyorum.”

(Konu: Zorbalık | Ana mesaj: Zulüm korku diliyle meşrulaştırılır)

Firavun, cinayet niyetini “düzeni koruma” bahanesiyle sunar.

27. Mûsâ dedi ki: “Hesap gününe inanmayan her kibirliden, Rabbim ve Rabbiniz olan Allah’a sığınırım.”

(Konu: Tevekkül | Ana mesaj: Tehdit karşısında sığınak Allah’tır)

Hz. Mûsâ, güç yerine Allah’a sığınmayı tercih eder.

28. Firavun ailesinden imanını gizleyen bir mümin dedi ki: “Bir adamı, ‘Rabbim Allah’tır’ dediği için mi öldüreceksiniz? Oysa size Rabbinizden apaçık deliller getirmiştir. Eğer yalancıysa yalanı kendinedir; doğru söylüyorsa sizi tehdit ettiği şeylerin bir kısmı başınıza gelir. Şüphesiz Allah, haddi aşan yalancıyı doğru yola iletmez.”

(Konu: Cesaret | Ana mesaj: Hak söz gizlense bile bir gün konuşur)

Bu ayet, Kur’an’daki en güçlü vicdan konuşmalarından biridir.

29. “Ey kavmim! Bugün mülk sizindir, bu yerde üstün durumdasınız. Ama Allah’ın azabı bize gelirse bizi kim kurtaracak?” Firavun dedi ki: “Ben size yalnızca gördüğümü gösteriyorum ve sizi ancak doğru yola yöneltiyorum.”

(Konu: Aldatma | Ana mesaj: Zalim kendini rehber gibi sunar)

Firavun, kendi görüşünü tek doğru ilan eder.

30. İman eden kişi dedi ki: “Ey kavmim! Ben sizin için, önceki toplulukların günü gibi bir günden korkuyorum.”

(Konu: Tarih | Ana mesaj: Geçmiş ibret içindir)

Uyarı, tarihsel örneklerle güçlendirilir.

31. “Nûh kavminin, Âd’ın, Semûd’un ve onlardan sonrakilerin durumu gibi. Allah kulları için zulüm istemez.”

(Konu: İlahi adalet | Ana mesaj: Helâk zulüm değil sonuçtur)

Helâk, tercihlerin doğal sonucudur.

32. “Ey kavmim! Ben sizin için o çağrışma gününden korkuyorum.”

(Konu: Ahiret | Ana mesaj: O gün herkes birbirini çağırır)

Kıyamette yardım arayışı ama çaresizlik vardır.

33. “O gün arkanızı dönüp kaçacaksınız; sizi Allah’tan koruyacak kimse yoktur. Allah kimi saptırırsa artık onun için bir yol gösterici yoktur.”

(Konu: Çaresizlik | Ana mesaj: O gün kaçış yoktur)

İlahi hüküm karşısında güç yoktur.

34. Andolsun ki daha önce Yusuf size apaçık delillerle gelmişti; fakat onun getirdiklerinde hep şüphe edip durdunuz. Nihayet o vefat edince, “Allah ondan sonra bir peygamber göndermeyecek” dediniz. İşte Allah, haddi aşan şüpheciyi böyle saptırır.

(Konu: Süreklilik | Ana mesaj: İnkâr nesilden nesle taşınır)

Geçmiş peygamberlerin reddi hatırlatılır.

35. Kendilerine gelmiş bir delil olmaksızın Allah’ın ayetleri hakkında tartışanların bu tutumu, Allah katında da iman edenler katında da büyük bir öfke sebebidir. İşte Allah, her kibirli zorbanın kalbini böyle mühürler.

(Konu: Kibir | Ana mesaj: Kibir kalbi kilitler)

Hakikate direnç kalpte mühürlenmeye yol açar.

36. Firavun dedi ki: “Ey Hâmân! Benim için yüksek bir kule yap; belki o yollara ulaşırım.”

(Konu: Küstahlık | Ana mesaj: İlahi alaycılık)

Firavun’un kibri, akılla alay eder hâle gelir.

37. “Göklerin yollarına; Mûsâ’nın ilahına çıkayım. Ama ben onun yalancı olduğunu sanıyorum.” Böylece Firavun’a kötü işi süslü gösterildi ve o yoldan alıkonuldu. Firavun’un tuzağı hüsrandan başka bir şey olmadı.

(Konu: Aldanış | Ana mesaj: Kötülük süslenince hakikat kaybolur)

İnsanın en büyük tuzağı, kendi kibri olur.

38. İman eden kişi dedi ki: “Ey kavmim! Bana uyun; sizi doğru yola götüreyim.”

(Konu: Davet | Ana mesaj: Hak söz tevazuyla çağırır)

Mümin, üstünlük değil kurtuluş ister.

39. “Ey kavmim! Bu dünya hayatı geçici bir faydadan ibarettir; ahiret ise kalıcı yurt.”

(Konu: Dünya–ahiret | Ana mesaj: Geçiciye aldanma)

Dünya–ahiret dengesi net biçimde kurulur.

40. “Kim bir kötülük yaparsa ancak onun kadar cezalandırılır; kim de —erkek veya kadın— mümin olarak salih amel işlerse, işte onlar cennete girerler ve orada hesapsız rızıklandırılırlar.”

(Konu: Adalet | Ana mesaj: İyilik sınırsız, kötülük sınırlıdır)

Allah’ın rahmeti cezadan geniştir.

41. “Ey kavmim! Bana ne oluyor ki sizi kurtuluşa çağırıyorum, siz ise beni ateşe çağırıyorsunuz?”

(Konu: Çelişki | Ana mesaj: Hak ve batıl çağrı ayrımı)

İki davetin sonucu açıkça ortaya konur.

42. “Siz beni Allah’ı inkâr etmeye ve hakkında bilgim olmayan şeyleri O’na ortak koşmaya çağırıyorsunuz; ben ise sizi mutlak güç sahibi, çok bağışlayıcı Allah’a çağırıyorum.”

(Konu: Tevhid | Ana mesaj: Bilgisiz şirk karanlıktır)

Şirk, bilgi değil zan üzerine kuruludur.

43. “Şüphesiz beni çağırdığınız şeyin dünyada da ahirette de davet edilecek bir değeri yoktur. Bizim dönüşümüz Allah’adır ve aşırı gidenler ateş ehlidir.”

(Konu: Gerçek | Ana mesaj: Batılın çağrısı boştur)

Hak dışı inançların kalıcı değeri yoktur.

44. “Söylediklerimi yakında hatırlayacaksınız. Ben işimi Allah’a havale ediyorum. Şüphesiz Allah kulları görendir.”

(Konu: Tevekkül | Ana mesaj: Son sözü Allah söyler)

Bu cümle tam bir teslimiyet ifadesidir.

45. Allah onu, onların kurdukları tuzakların kötülüklerinden korudu; Firavun ailesini ise azabın en kötüsü kuşattı.

(Konu: İlahi koruma | Ana mesaj: Allah kulunu yalnız bırakmaz)

Samimi iman ilahi koruma getirir.

46. Ateş! Sabah akşam ona arz olunurlar. Kıyamet kopacağı gün de: “Firavun ailesini azabın en şiddetlisine sokun!” (denilir).

(Konu: Azap | Ana mesaj: Zulmün bedeli ağırdır)

Dünya zulmü ahirette katlanır.

47. Ateşte birbirleriyle çekişirler. Zayıflar, büyüklük taslayanlara derler ki: “Biz size uymuştuk; şimdi ateşten bir payı bizden savabilir misiniz?”

(Konu: Pişmanlık | Ana mesaj: Körü körüne uymanın bedeli)

Lider–takipçi ilişkisi ahirette dağılır.

48. Büyüklük taslayanlar derler ki: “Hepimiz buradayız. Allah kulları arasında hükmünü verdi.”

(Konu: Son söz | Ana mesaj: Sorumluluk ortaktır)

Kimse başkasının yükünü taşımaz.

49. Ateşte olanlar cehennem bekçilerine derler ki: “Rabbinize dua edin de hiç olmazsa bir gün azabı bizden hafifletsin.”

(Konu: Çaresizlik | Ana mesaj: O gün hafifleme yoktur)

Azabın geçici de olsa kalkması mümkün değildir.

50. (Bekçiler) derler ki: “Size peygamberleriniz apaçık deliller getirmedi mi?” Onlar, “Evet” derler. (Bekçiler:) “Öyleyse siz dua edin!” derler. İnkârcıların duası boşa gider.

(Konu: Geç kalan dua | Ana mesaj: Dua zamanı dünyadadır)

Ahirette dua, dünyadaki tercihin yerini tutmaz.

51. Şüphesiz biz peygamberlerimize ve iman edenlere hem dünya hayatında hem de şahitlerin ayağa kalkacağı günde yardım ederiz.

(Konu: İlahi yardım | Ana mesaj: Hak sahipsiz değildir)

Allah’ın yardımı bazen dünyada, mutlaka ahirette gerçekleşir.

52. O gün zalimlere mazeretleri fayda vermez; onlar için lânet vardır ve yurdun kötüsü onlarındır.

(Konu: Akıbet | Ana mesaj: Bahaneler kurtarmaz)

Ahirette savunma değil, sonuç vardır.

53. Andolsun ki Mûsâ’ya hidayet verdik ve İsrailoğullarına kitabı miras bıraktık.

(Konu: Hidayet | Ana mesaj: İlahi rehberlik süreklidir)

Tevrat, hidayetin tarihsel örneklerinden biridir.

54. Akıl sahipleri için bir yol gösterici ve bir öğüt olmak üzere.

(Konu: Öğüt | Ana mesaj: Rehberlik düşünenler içindir)

Hidayet, tefekkürle birleştiğinde anlam kazanır.

55. O hâlde sabret. Şüphesiz Allah’ın vaadi gerçektir. Günahın için bağışlanma dile ve akşam sabah Rabbini hamd ile tesbih et.

(Konu: Sabır ve dua | Ana mesaj: Zafer sabırla gelir)

Peygambere sabır, istiğfar ve zikir emredilir.

56. Kendilerine gelmiş hiçbir delil olmaksızın Allah’ın ayetleri hakkında tartışanların kalplerinde, asla ulaşamayacakları bir kibir vardır. Sen Allah’a sığın; şüphesiz O, işitendir, görendir.

(Konu: Kibir | Ana mesaj: Kibir hakikati kör eder)

Delilsiz tartışma, kalpteki kibri açığa çıkarır.

57. Göklerin ve yerin yaratılması, insanların yaratılmasından elbette daha büyüktür; fakat insanların çoğu bilmezler.

(Konu: Kudret | Ana mesaj: İlahi güç sınırsızdır)

Dirilişi inkâr edenlere kozmik delil sunulur.

58. Kör ile gören bir olmaz; iman edip salih ameller işleyenlerle kötülük yapanlar da bir olmaz. Ne kadar az düşünüyorsunuz!

(Konu: Ayırım | Ana mesaj: Hak ile batıl eşit değildir)

Değer ölçüsü iman ve ameldir.

59. Kıyamet mutlaka gelecektir; bunda hiç şüphe yoktur. Fakat insanların çoğu iman etmezler.

(Konu: Kıyamet | Ana mesaj: Şüpheye yer yoktur)

İnançsızlığın sebebi delil eksikliği değil, kabuldür.

60. Rabbiniz buyurdu ki: “Bana dua edin, size cevap vereyim. Bana kulluk etmeyi kibirlerine yediremeyenler, aşağılanmış olarak cehenneme gireceklerdir.”

(Konu: Dua | Ana mesaj: Dua kulluğun özüdür)

Dua etmeyen kalpte kibir vardır.

61. Allah, içinde dinlenesiniz diye geceyi, görmeniz için gündüzü yarattı. Şüphesiz Allah insanlara karşı lütuf sahibidir; fakat insanların çoğu şükretmezler.

(Konu: Nimet | Ana mesaj: Nimet farkındalık ister)

Gece–gündüz döngüsü ilahi rahmettir.

62. İşte Rabbiniz Allah budur; her şeyin yaratıcısıdır. O’ndan başka ilah yoktur. Öyleyse nasıl olur da döndürülürsünüz?

(Konu: Tevhid | Ana mesaj: Yaratıcı tektir)

Tevhid aklın ve fıtratın gereğidir.

63. İşte Allah’ın ayetlerini inkâr edenler böyle döndürülür.

(Konu: Sapma | Ana mesaj: İnkâr yön kaybettirir)

Hakikati reddetmek, kalbi tersine çevirir.

64. Allah, yeryüzünü sizin için bir yerleşim yeri, göğü de bir bina yaptı; sizi şekillendirdi ve şeklinizi güzel yaptı; sizi temiz rızıklarla rızıklandırdı. İşte Rabbiniz Allah budur. Âlemlerin Rabbi Allah ne yücedir!

(Konu: Yaratılış | Ana mesaj: İnsana değer verilmiştir)

İnsan, özel ve değerli bir yaratılışa sahiptir.

65. O diridir; O’ndan başka ilah yoktur. Öyleyse dini yalnız O’na has kılarak O’na dua edin. Hamd âlemlerin Rabbi Allah’adır.

(Konu: İhlâs | Ana mesaj: Canlı olan tek varlık Allah’tır)

Dua ve hamd tevhidle birleşir.

66. De ki: “Bana Rabbimden apaçık deliller gelince, Allah’tan başkalarına kulluk etmekten menedildim ve âlemlerin Rabbine teslim olmakla emrolundum.”

(Konu: Teslimiyet | Ana mesaj: Hak ortaya çıkınca tercih biter)

Peygamberin tavrı kesin ve nettir.

67. Sizi önce topraktan, sonra nutfeden, sonra alaktan yaratan; sonra sizi bir bebek olarak çıkaran; sonra güçlü çağa ulaşmanız için büyüten; sonra yaşlanmanız için yaşatan O’dur. Kiminiz daha önce vefat ettirilir. Bütün bunlar, belirlenmiş bir süreye ulaşmanız ve aklınızı kullanmanız içindir.

(Konu: Hayat döngüsü | Ana mesaj: Hayat bilinç için verilir)

İnsanın her aşaması ilahi plan içindedir.

68. O’dur dirilten ve öldüren. Bir işe hükmettiği zaman ona sadece “Ol” der; o da olur.

(Konu: Kudret | Ana mesaj: İlahi emir yeterlidir)

Yaratma mutlak kudretle olur.

69. Allah’ın ayetleri hakkında tartışanları görmedin mi? Nasıl da döndürülüyorlar!

(Konu: İnkâr | Ana mesaj: Tartışma gerçeği örtmez)

Hakikate direnç tekrar hatırlatılır.

70. Kitabı ve peygamberlerimizle gönderdiklerimizi yalanlayanlar, yakında bileceklerdir.

(Konu: Uyarı | Ana mesaj: Hakikatle yüzleşme kaçınılmazdır)

Bilmek, geç kalındığında acı olur.

71. Boyunlarında halkalar ve zincirlerle sürükleneceklerdir.

(Konu: Cezalandırma | Ana mesaj: Kibir zincire dönüşür)

Dünyada boyun eğmeyen, ahirette zorla eğilir.

72. Kaynar suda; sonra ateşte yakılacaklardır.

(Konu: Azap | Ana mesaj: İnkarın bedeli ağırdır)

Azap sahneleri uyarı amaçlıdır.

73. Sonra onlara denir ki: “Allah’tan başka ortak koştuklarınız nerede?”

(Konu: Yüzleşme | Ana mesaj: Sahte ilahlar yok olur)

Şirk dayanakları çöker.

74. “Allah’ı bırakıp (taptıklarınız)?” derler. Onlar: “Bizden kaybolup gittiler. Meğer biz daha önce hiçbir şeye tapmıyormuşuz!” derler. İşte Allah inkârcıları böyle saptırır.

(Konu: Boşluk | Ana mesaj: Şirk gerçekte yokluktur)

Şirk, kriz anında anlamsızlaşır.

75. “Bu, yeryüzünde haksız yere şımarmanız ve böbürlenmeniz sebebiyledir.”

(Konu: Sebep | Ana mesaj: Azabın kökü kibirdir)

Sûre, kibri temel suç olarak işaretler.

76. “Girin cehennemin kapılarından, orada ebedî kalmak üzere!” Kibirlenenlerin yeri ne kötüdür!

(Konu: Akıbet | Ana mesaj: Kibrin sonu hüsrandır)

Dünyada boyun eğmeyenler, ahirette zorla karşılık görür.

77. O hâlde sabret. Şüphesiz Allah’ın vaadi gerçektir. Onlara vadettiğimiz azabın bir kısmını sana göstersek de ya da seni vefat ettirsek de, onların dönüşü yalnız bize olacaktır.

(Konu: Sabır | Ana mesaj: Sonuç Allah’a aittir)

Peygambere, sonucu Allah’a bırakması emredilir.

78. Andolsun ki senden önce de peygamberler gönderdik. Onlardan kimi vardır ki sana anlattık, kimi de vardır ki sana anlatmadık. Hiçbir peygamber, Allah’ın izni olmadan bir ayet getiremez. Allah’ın emri gelince de hak ile hüküm verilir; batıla sapanlar orada hüsrana uğrarlar.

(Konu: Peygamberlik | Ana mesaj: Vahiy Allah’ın izniyledir)

Peygamberler zincirinin sürekliliği hatırlatılır.

79. Allah, hayvanları da sizin için yarattı; onlardan kimine biner, kiminden de yersiniz.

(Konu: Nimet | Ana mesaj: İnsana hizmet için yaratılanlar vardır)

Hayvanlar, ilahi ikramın bir parçasıdır.

80. Onlarda sizin için daha başka faydalar da vardır; gönüllerinizdeki bir ihtiyacı onlarla karşılayasınız diye. Onların üzerinde ve gemilerde taşınırsınız.

(Konu: Fayda | Ana mesaj: Nimetler çok yönlüdür)

Ulaşım ve ihtiyaçlar ilahi düzenin parçasıdır.

81. Allah size ayetlerini gösteriyor. Şimdi Allah’ın ayetlerinden hangisini inkâr edebilirsiniz?

(Konu: Deliller | Ana mesaj: Ayetler apaçıktır)

İnkârın gerekçesi kalmamıştır.

82. Yeryüzünde gezip kendilerinden öncekilerin sonunun nasıl olduğuna bakmadılar mı? Onlar bunlardan daha çok ve daha güçlüydü; yeryüzünde daha çok eserler bırakmışlardı. Ama kazandıkları şeyler kendilerine hiçbir fayda sağlamadı.

(Konu: Tarih | Ana mesaj: Güç kurtuluş sağlamaz)

Tarih, ibret alanlar için açıktır.

83. Peygamberleri onlara apaçık deliller getirince, kendilerinde bulunan bilgiyle şımardılar; alay ettikleri şey onları kuşattı.

(Konu: Gurur | Ana mesaj: Bilgi kibirle birleşince felaket olur)

Şımarmış bilgi, hakikati perdeleyebilir.

84. Azabımızı gördüklerinde, “Allah’a iman ettik; O’na ortak koştuğumuz şeyleri inkâr ettik” dediler.

(Konu: Geç iman | Ana mesaj: Son anda iman kabul edilmez)

İman, azabı görünce değil; öncesinde anlamlıdır.

85. Ama azabımızı gördükleri zaman imanları kendilerine fayda vermedi. Allah’ın kulları hakkındaki süregelen kanunu budur. İşte inkârcılar orada hüsrana uğradılar.

(Konu: İlahi sünnet | Ana mesaj: Kanun değişmez)

Geç kalınan iman, ilahi sünnete göre fayda vermez.