Günah İşledikten Sonra Okunacak Dua ve Tövbe Namazı
Günah işledikten sonra okunacak dua ve tövbe namazı, hatasını fark eden kulun ümitsizliğe kapılmadan Allah’a dönmesine yardımcı olur. Sahih rivayette günahın ardından güzelce abdest almak, iki rekât namaz kılmak ve Allah’tan bağışlanma dilemek tavsiye edilmiştir. Ancak gerçek tövbe yalnızca bir dua okumaktan ibaret değildir; günahı bırakmayı, pişman olmayı, yeniden işlememeye karar vermeyi ve varsa kul hakkını gidermeyi de gerektirir.
Âl-i İmrân suresi, 135. ayet
Bu ayet, müminin hiç hata yapmayan kişi olmadığını; hata ettiğinde Allah’ı hatırlayan, bağışlanma dileyen ve günahında bile bile ısrar etmeyen kişi olduğunu öğretir. Günahın ardından yapılması gereken ilk şey ümitsizliğe düşmek veya hatayı normalleştirmek değil, gecikmeden Allah’a yönelmektir.
Tövbe Namazının Hadisteki Kaynağı
Hz. Ebû Bekir’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
Resûlullah bu sözünün ardından Âl-i İmrân suresinin yüz otuz beşinci ayetini okumuştur. Rivayet Ebû Dâvûd’un Vitr bölümünde ve Tirmizî’nin Salât bölümünde yer almaktadır. Âlimler bu rivayetten hareketle, günahın ardından iki rekât nafile namaz kılıp istiğfar etmeyi güzel ve tavsiye edilen bir amel olarak değerlendirmiştir.
Önemli bilgi: Tövbe namazı farz değildir. Tövbenin kabulü için mutlaka namaz kılabilmek de şart değildir. Asıl olan samimi şekilde Allah’a dönmektir. İki rekât namaz ise bu dönüşü ibadetle güçlendiren sünnete uygun bir uygulamadır.
Tövbe Namazı Nasıl Kılınır?
Tövbe namazı iki rekât nafile namaz olarak kılınabilir. Namazın kendisine ait özel bir ezan, kamet, sûre veya farklı hareket bulunmaz.
Birinci Rekât
- Güzelce abdest alınır.
- Kalben Allah rızası için iki rekât tövbe namazı kılmaya niyet edilir.
- “Allâhü ekber” denilerek namaza başlanır.
- Sübhâneke okunur.
- Eûzü ve besmelenin ardından Fâtiha suresi okunur.
- Kur’an’dan bilinen bir sûre veya birkaç ayet okunur.
- Rükû ve secdeler yapılarak ikinci rekâta kalkılır.
İkinci Rekât
- Besmeleyle Fâtiha suresi okunur.
- Kur’an’dan bilinen bir sûre veya birkaç ayet okunur.
- Rükû ve secdeler tamamlanır.
- Oturuşta Ettehiyyâtü, Salli-Bârik ve Rabbenâ duaları okunur.
- Sağa ve sola selam verilerek namaz tamamlanır.
Namazdan sonra Allah’a hamd edilebilir, Peygamber Efendimize salavat getirilebilir ve samimi biçimde bağışlanma dilenebilir. Kişi hatasını Allah’a arz ederken günahının ayrıntılarını başkalarına anlatmak zorunda değildir.
Tövbe Namazına Nasıl Niyet Edilir?
Niyet kalbin yönelişidir; mutlaka Arapça veya belirli bir cümleyle söylenmesi şart değildir. Dileyen kişi şu şekilde niyet edebilir:
Bu cümleyi dil ile söylemeden, ne için namaz kıldığını kalben bilmek de yeterlidir.
Tövbe Namazında Hangi Sûreler Okunur?
Tövbe namazına özel olarak okunması mecbur tutulan bir sûre yoktur. Her iki rekâtta Fâtiha’dan sonra kişinin bildiği herhangi bir sûre veya ayet okunabilir. İhlâs, Felak ya da Nâs surelerini okumak mümkündür; fakat bunlardan birini zorunlu görmek veya belirli sayılara bağlamak doğru değildir.
İnternette tövbe namazı için kaynağı gösterilmeden aktarılan uzun tarifler, özel sûre sıralamaları ve kesin tekrar sayıları bulunabilir. Sahih rivayetin bildirdiği esas oldukça sadedir: Güzelce abdest almak, iki rekât namaz kılmak ve Allah’tan bağışlanma dilemektir.
Günah İşledikten Sonra Okunabilecek Kısa İstiğfar
Anlamı: Allah’tan bağışlanma diliyor ve O’na tövbe ediyorum.
Bu kısa istiğfar, namazdan sonra veya günah fark edildiği anda söylenebilir. Belirli bir sayıya mecbur edilmemiştir. Kişi bir defa samimiyetle söyleyebileceği gibi dilediği kadar istiğfar edebilir. Burada önemli olan, dilin söylediğini kalbin ve davranışların doğrulamasıdır.
Hz. Âdem ve Hz. Havvâ’nın Tövbe Duası
Anlamı: Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen mutlaka kaybedenlerden oluruz.
Kaynak: A‘râf suresi, 23. ayet.
Bu dua, tövbenin özünü çok açık biçimde anlatır: Hatayı başkasına yüklememek, kişinin kendisine haksızlık ettiğini kabul etmesi, bağışlanma ve merhameti yalnız Allah’tan istemesi.
Allahümme İnni Zalemtü Nefsî Duası
Anlamı: Allah’ım! Ben kendime çok zulmettim. Günahları Senden başka bağışlayacak hiç kimse yoktur. Katından bir bağışlamayla beni bağışla ve bana merhamet et. Şüphesiz Sen çok bağışlayan, çok merhamet edensin.
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bu duayı, kendisinden namazda okuyabileceği bir dua öğretmesini isteyen Hz. Ebû Bekir’e öğretmiştir. Tövbe namazından sonra da anlamına uygun biçimde okunabilir.
Samimi Tövbenin Şartları Nelerdir?
Günahı Terk Etmek
Kişi tövbe ettiği günaha devam ederken yalnızca diliyle bağışlanma istemeyi yeterli görmemelidir. Öncelikle yapabildiği ölçüde günahı bırakmalı ve günaha götüren ortamlarla arasına mesafe koymalıdır.
Pişman Olmak
Tövbenin kalbinde pişmanlık bulunur. Pişmanlık, kişinin günah sebebiyle Allah’a karşı sorumluluğunu ihlal ettiğini fark etmesidir. Mutlaka ağlamak şart değildir; hatadan rahatsız olmak ve onu düzeltmek istemek de gerçek pişmanlığın göstergesidir.
Bir Daha İşlememeye Karar Vermek
Tövbe anında kişinin niyeti günaha dönmemek olmalıdır. “Şimdi tövbe edeyim, sonra yine yaparım” düşüncesi samimiyetle bağdaşmaz. İnsan ileride zayıflayıp tekrar hata edebilir; fakat tövbe ettiği anda kararı dürüst olmalıdır.
Kul Hakkını Gidermek
İşlenen günah başka bir insanın malına, bedenine, onuruna veya hakkına zarar vermişse yalnızca namaz kılmak ve istiğfar etmek yeterli olmaz. Alınan mal iade edilmeli, verilen zarar karşılanmalı, borç ödenmeli ve durumun gereğine göre özür dilenip helallik istenmelidir.
Tövbe namazı kul hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İhlal edilen hakkın mümkün olduğu ölçüde sahibine ulaştırılması ve zararın giderilmesi gerekir.
Tövbe Namazı Ne Zaman Kılınabilir?
Günah fark edildiğinde tövbe geciktirilmemelidir. Kişi hemen pişman olup günahı bırakabilir ve Allah’tan bağışlanma dileyebilir. Namaz kılmaya uygun bir vakitte de iki rekât tövbe namazı kılabilir.
Güneş doğarken, tam tepedeyken ve batarken namaz kılınmaması gereken kerahat vakitlerine dikkat edilir. Ancak kerahat vaktinde tövbenin kendisi ertelenmez; kişi hemen kalbi ve diliyle Allah’a döner, namazı uygun vakitte kılar.
Tövbe Namazı Kaç Rekâttır ve Kaç Defa Kılınabilir?
Hadiste iki rekât namazdan söz edilmektedir. Bunun belirli bir gün veya geceye bağlanması gerekmez. Yeni bir hata işlendiğinde ya da kişi geçmişteki bir günahını fark edip samimiyetle dönmek istediğinde yeniden iki rekât tövbe namazı kılabilir.
“Şu kadar defa kılınırsa bütün günahlar kesin silinir” şeklinde kaynağı bulunmayan sayılar belirlemek doğru değildir. Tövbenin değeri tekrar sayısından önce samimiyet, günahı terk etme ve yanlışın düzeltilmesiyle ilgilidir.
Aynı Günaha Yeniden Düşen Kişi Ne Yapmalı?
Kişi samimi şekilde tövbe ettikten sonra zayıflayıp aynı günaha yeniden düşerse Allah’ın rahmetinden ümidini kesmemeli, yeniden tövbe etmelidir. Sonradan tekrar hata etmek, daha önce samimi olarak yapılan tövbeyi oyun hâline getirmediği sürece kişinin Allah’a dönüş kapısını kapatmaz.
Bununla birlikte aynı davranış sürekli tekrarlanıyorsa yalnızca dua etmekle yetinilmemelidir. Günaha götüren sebepler belirlenmeli, ortam değiştirilmesi gerekiyorsa değiştirilmeli, kötü alışkanlıklar yerine faydalı alışkanlıklar konulmalı ve gerekiyorsa güvenilir bir din görevlisinden veya ilgili uzmandan destek alınmalıdır.
Günah Sonrası Okunabilecek Türkçe Tövbe Duası
Bu Türkçe dua ayet veya hadis olarak nakledilen özel bir metin değildir. Samimi tövbenin anlamına uygun olarak hazırlanmış genel bir dua örneğidir.
Sık Sorulan Sorular
Tövbe namazı kılmadan tövbe kabul olur mu?
Evet. İki rekât tövbe namazı tavsiye edilen nafile bir ibadettir; tövbenin zorunlu şartı değildir. Kişi günahı bırakıp pişman olur, dönmemeye karar verir ve varsa kul hakkını giderirse namaz kılamadığı durumda da Allah’a tövbe edebilir.
Tövbe namazı için gusül gerekir mi?
Kişi cünüp değilse veya guslü gerektiren başka bir hâl bulunmuyorsa yalnızca abdest alması yeterlidir. Cünüp olan kişinin namazdan önce gusletmesi gerekir.
Tövbe namazında ağlamak şart mı?
Hayır. Gözyaşı tövbenin şartı değildir. Esas olan kalpte pişmanlık, dilde bağışlanma talebi ve davranışta düzeltme iradesidir.
Kadınlar özel hâllerinde tövbe edebilir mi?
Evet. Hayız ve nifas hâlindeki kadın namaz kılmaz; fakat tövbeyi geciktirmez. Dua edebilir, istiğfar söyleyebilir ve günahı terk ederek Allah’a yönelebilir. Temizlendikten sonra dilerse iki rekât nafile namaz kılabilir.
Büyük günahlar için de tövbe edilebilir mi?
Allah’ın rahmetinden ümit kesilmez. Kul hayattayken samimiyetle tövbe etmeli, günahı bırakmalı ve yanlışını düzeltmelidir. Büyük günahın küçümsenmemesi gerektiği gibi, Allah’ın bağışlamasından ümit kesmek de doğru değildir.
Günahı bir başkasına anlatmak gerekir mi?
Allah ile kul arasındaki bir günahı insanlara açıklamak tövbenin şartı değildir. Ancak başka birinin hakkı çiğnenmişse hakkın iadesi ve zararın giderilmesi gerekir. Ciddi bir zarar veya devam eden haksızlık söz konusuysa yalnızca gizlemek değil, mağduriyeti sona erdirmek esastır.
Kaynaklar
- Kur’an-ı Kerim, Âl-i İmrân suresi, 135-136. ayetler.
- Kur’an-ı Kerim, A‘râf suresi, 23. ayet.
- Ebû Dâvûd, Vitr, 26; hadis no: 1521.
- Tirmizî, Salât, 294; hadis no: 406.
- Buhârî, hadis no: 834 ve 6326; Müslim, hadis no: 2705.
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, cilt 2.
İlgili Makaleler
- Tövbe Duası ve Günahlar İçin Af Duaları
- Tevbe ve İstiğfar Duası
- Günahların Affı İçin Tövbe Duaları
- Kötü Alışkanlıklardan Kurtulmak İçin Dualar
- Yâ Gaffâr Duası ve Zikri
İslami İçerikler; dua, zikir, tesbihat, Esmâü'l-Hüsnâ, Kur'an-ı Kerim mealleri ve daha birçok İslami içeriğe DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.