Esmâü'l-Hüsnâ Zikir Sayıları Nereden Geliyor?
Esmâü'l-Hüsnâ, Allah Teâlâ'nın en güzel isimleridir. Müslümanlar asırlardır Allah'ın bu güzel isimleriyle dua etmiş, O'nu bu isimlerle zikretmiş ve manevi hayatlarını zenginleştirmişlerdir. Ancak günümüzde en çok merak edilen konulardan biri de Esmâü'l-Hüsnâ zikirlerinin belirli sayılarla okunmasıdır.
İnternette sıkça şu tavsiyelerle karşılaşılır:
- Ya Latîf 129 defa
- Ya Vedûd 400 defa
- Ya Rezzâk 308 defa
- Ya Fettâh 489 defa
- Ya Şâfî 391 defa
Peki bu sayılar gerçekten Kur'an-ı Kerim'de mi geçmektedir? Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bu sayıları tavsiye etmiş midir? Yoksa bu rakamlar daha sonra mı ortaya çıkmıştır?
Esmâü'l-Hüsnâ ile Allah'ı zikretmek Kur'an-ı Kerim ve sünnetle sabit olan faziletli bir ibadettir. Ancak her isim için internette dolaşan özel zikir sayılarının kaynağını doğru bilmek de büyük önem taşımaktadır.
Esmâü'l-Hüsnâ Nedir?
"Esmâü'l-Hüsnâ", "Allah'ın en güzel isimleri" anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır:
A'râf Suresi, 180. Ayet
Bu ayet, Allah'ın isimleriyle dua etmenin meşru ve güzel bir ibadet olduğunu açıkça göstermektedir.
Peygamber Efendimiz de Allah'ın doksan dokuz ismini haber vermiş ve bu isimlerin faziletine dikkat çekmiştir.
Buhârî, Deavât 68 • Müslim, Zikir 5
Kur'an'da Bu Sayılar Var mı?
Hayır.
Kur'an-ı Kerim'de "Ya Latîf'i 129 defa okuyun", "Ya Vedûd'u 400 defa zikredin" veya "Ya Rezzâk'ı 308 defa okuyun" şeklinde herhangi bir emir bulunmamaktadır.
Kur'an bize Allah'ın isimleriyle dua etmeyi tavsiye eder; ancak her isim için belirli tekrar sayıları bildirmez.
Hadislerde Bu Sayılar Geçiyor mu?
Hayır.
Sahih hadis kaynaklarında da Esmâü'l-Hüsnâ'nın her biri için özel zikir sayıları yer almamaktadır.
Peygamber Efendimiz Allah'ın isimlerini zikretmiş, bu isimlerle dua etmiş; fakat her isim için belirli bir tekrar sayısı öğretmemiştir.
Bu nedenle bugün kullanılan birçok Esmâü'l-Hüsnâ zikir sayısı doğrudan hadis kaynaklı değildir.
Bu Sayılar Nereden Gelmektedir?
Bugün yaygın olarak kullanılan sayıların büyük bölümü ebced hesabına dayanmaktadır.
Ebced hesabı, Arap alfabesindeki her harfe belirli bir rakamsal değer verilmesi esasına dayanır.
Tasavvuf geleneğinde bazı âlimler Allah'ın isimlerinin ebced değerlerini hesaplayarak bu sayıları günlük zikir programlarında tavsiye etmişlerdir.
Örneğin:
- Ya Latîf → 129
- Ya Rezzâk → 308
- Ya Fettâh → 489
- Ya Vedûd → 20 veya bazı eserlerde 400 tavsiye edilmiştir.
Görüldüğü gibi bazı sayılar doğrudan ebced değerinden gelirken, bazıları ise tasavvuf büyüklerinin manevi tecrübelerine dayalı tavsiyelerdir.
Bu Sayılar Farz veya Sünnet midir?
Hayır.
İşte en önemli nokta budur.
Bu sayılar:
- Farz değildir.
- Vacip değildir.
- Sünnet değildir.
- Dinî zorunluluk değildir.
Bunlar bazı İslam âlimlerinin ve tasavvuf büyüklerinin tavsiye ettiği manevi uygulamalardır.
Bir Müslüman bu sayıları uygulayabilir. Ancak uygulamadığında günaha girmez.
Esmâü'l-Hüsnâ zikirlerinde tavsiye edilen sayılar, ibadetin geçerlilik şartı değildir. Asıl olan Allah Teâlâ'yı samimiyetle anmak, O'na yönelmek ve zikri ihlasla yerine getirmektir.
Sayı mı Önemlidir, İhlas mı?
Allah katında asıl önemli olan sayı değil, samimiyettir.
Bir kişi Ya Latîf ismini 129 yerine 100 defa okusa da Allah'ı zikretmiş olur.
Ya Rezzâk'ı 308 yerine 200 defa okuması da zikrini geçersiz kılmaz.
Çünkü Allah Teâlâ kulunun sayısından önce niyetine ve ihlasına bakmaktadır.
Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
Buhârî, Bed'ü'l-Vahy 1 • Müslim, İmâre 155
Neden Yine de Tavsiye Ediliyor?
Tasavvuf büyükleri, insanların düzenli zikir alışkanlığı kazanması için belirli sayılar tavsiye etmişlerdir.
Bu sayılar kişiye disiplin kazandırır, günlük manevi program oluşturmasını kolaylaştırır ve zikrin devamlı yapılmasına yardımcı olur.
Ancak bu tavsiyeler hiçbir zaman Kur'an ve sünnetin önüne geçirilmemelidir.
Esmâü'l-Hüsnâ Zikirleri Nasıl Yapılmalıdır?
Allah'ın isimlerini zikrederken sayı kadar anlamı da düşünmek önemlidir.
Örneğin:
- Ya Rahmân derken Allah'ın sonsuz merhametini,
- Ya Gafûr derken bağışlayıcılığını,
- Ya Rezzâk derken bütün rızkın Allah'tan geldiğini,
- Ya Vedûd derken Allah'ın kullarını sevdiğini ve sevgiyi yaratanın O olduğunu tefekkür etmek gerekir.
Bu şekilde yapılan zikir hem dile hem kalbe hitap eder.
Esmâü'l-Hüsnâ zikir sayıları büyük ölçüde ebced hesabına ve tasavvuf geleneğinde oluşan tavsiyelere dayanmaktadır. Bu sayıların Kur'an veya sahih hadislerde her isim için ayrı ayrı bildirildiğini söylemek doğru değildir.
Mümin için en önemli olan şey Allah'ın güzel isimlerini ihlasla zikretmek, bu isimlerin anlamlarını öğrenmek ve hayatına yansıtmaktır. Sayılar ise bu güzel ibadeti düzenli hâle getirmeye yardımcı olan tavsiyeler olarak değerlendirilmelidir.
İlgili Makaleler
- Tesbih Kullanmak Sünnet mi?
- Namaz Sonrası Tesibatın Önemi
- Elektronik Zikirmatik Caiz mi?
- Rûm Suresi'nde Allah'ın Kudret Delilleri
- Ebced Hesabı Nedir?r
Esmâü'l-Hüsnâ, dua, zikir, Kur'an-ı Kerim mealleri ve diğer İslami içerikler hakkında daha fazla bilgiye DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.