Elektronik Zikirmatik Kullanmak Caiz mi? Telefondan Zikir Çekilir mi?
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte ibadet hayatında da yeni kolaylıklar ortaya çıkmıştır. Günümüzde klasik tesbihlerin yanında elektronik zikirmatikler, parmağa takılan dijital sayaçlar ve cep telefonlarına yüklenen zikirmatik uygulamaları milyonlarca Müslüman tarafından kullanılmaktadır.
Peki elektronik zikirmatik kullanmak caiz midir? Telefondan zikir çekilebilir mi? Dijital sayaç kullanmak sünnete aykırı mıdır? Bu soruların cevabını Kur'an, sünnet ve İslam âlimlerinin açıklamaları doğrultusunda inceleyelim.
Zikir İçin Araç Kullanmak Gerekir mi?
Öncelikle bilinmelidir ki Allah'ı zikretmek için herhangi bir araca ihtiyaç yoktur.
Bir Müslüman yürürken, çalışırken, araç kullanırken veya dinlenirken Allah'ı anabilir.
Zikir; tesbihle de yapılabilir, parmakla da yapılabilir, hiçbir şey kullanmadan da yapılabilir.
Asıl olan sayı değil, Allah'ı samimiyetle anmaktır.
İslam'da asıl olan zikrin sayısından önce ihlas, samimiyet ve Allah'ı bilinçli şekilde anmaktır. Kullanılan araç yalnızca kolaylık sağlar.
Peygamber Efendimiz Elektronik Zikirmatik Kullandı mı?
Hayır.
Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) döneminde elektronik cihazlar bulunmadığı için böyle bir uygulama söz konusu değildir.
Sahih hadislerde Resûlullah'ın zikirlerini çoğunlukla sağ elinin parmaklarıyla saydığı bildirilmektedir.
Ebû Dâvûd, Salât 361 • Tirmizî, Deavât 24
Bu nedenle parmakla zikir çekmek sünnete daha uygun kabul edilmektedir.
Elektronik Zikirmatik Kullanmak Caiz midir?
Evet.
Günümüzde birçok İslam âlimi elektronik zikirmatik kullanılmasını dinen caiz görmektedir.
Çünkü elektronik sayaç da tıpkı klasik tesbih gibi yalnızca saymayı kolaylaştıran bir araçtır.
İbadetin özü değişmediği sürece kullanılan aracın hükmü de değişmez.
Telefondan Zikir Çekilir mi?
Evet.
Cep telefonlarında bulunan zikirmatik uygulamaları da sayıyı takip etmeyi kolaylaştırmaktadır.
Kişi ister klasik tesbih kullansın, ister elektronik sayaç kullansın, ister telefon uygulaması kullansın; yaptığı zikir Allah'ı anmak olduğu sürece ibadetin özü değişmez.
Zikirmatik Yüzüğü Kullanılabilir mi?
Son yıllarda parmağa takılan dijital zikirmatik yüzükleri oldukça yaygınlaşmıştır.
Bu cihazlar başparmak hareketiyle sayıyı artırarak özellikle yürürken veya seyahat sırasında kolaylık sağlamaktadır.
Dinî açıdan bunlar da klasik tesbih gibi yalnızca yardımcı araçlar olarak değerlendirilmektedir.
Gösteriş amacı taşımadığı sürece kullanılmalarında genel olarak bir sakınca görülmemektedir.
Telefon Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Telefon üzerinden zikir yapılmasının en büyük dezavantajı dikkat dağınıklığıdır.
Bildirimler, mesajlar, sosyal medya ve gelen aramalar kişinin zikrini bölebilir.
Bu nedenle mümkünse:
- Bildirimler kapatılmalı,
- Telefon sessize alınmalı,
- Zikir sırasında başka uygulamalarla ilgilenilmemelidir.
Amaç yalnızca sayıyı tamamlamak değil, Allah'ı huzur içinde zikretmektir.
Teknoloji ibadeti kolaylaştırabilir; ancak huzur, ihlas ve kalp huzuru hiçbir dijital araçla ölçülemez.
Elektronik Sayaç mı Parmak mı?
Bu konuda güzel bir denge kurmak mümkündür.
- Parmakla zikir çekmek sünnete daha uygundur.
- Tesbih kullanmak caizdir.
- Elektronik zikirmatik de saymayı kolaylaştıran bir araçtır.
Dolayısıyla kişi şartlarına göre bunlardan herhangi birini tercih edebilir.
Önemli olan kullanılan cihaz değil, zikrin ihlasla yapılmasıdır.
Zikirmatik Zikrin Yerini Tutar mı?
Hayır.
Aslında hiçbir araç zikrin yerini tutmaz.
Tesbih de,
elektronik sayaç da,
telefon uygulaması da...
Bunların tamamı yalnızca sayıyı takip etmeye yardımcı olur.
Gerçek zikir ise kalbin Allah ile beraber olmasıdır.
Gösterişten Kaçınmak Gerekir
Elektronik zikirmatik veya dijital yüzük kullanırken de niyet önemlidir.
Eğer kişi bunları Allah rızası için kullanıyorsa güzel bir kolaylıktır.
Ancak insanların dikkatini çekmek veya dindar görünmek amacıyla kullanılmamalıdır.
Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
Buhârî, Bed'ü'l-Vahy 1 • Müslim, İmâre 155
Bu hadis, ibadetlerde niyetin ne kadar önemli olduğunu bizlere hatırlatmaktadır.
Elektronik zikirmatik, dijital sayaç ve telefon uygulamaları kullanarak zikir çekmek dinen caizdir. Çünkü bunlar ibadetin kendisi değil, saymayı kolaylaştıran yardımcı araçlardır.
Bununla birlikte Peygamber Efendimiz'in sünneti parmakla zikir çekmektir. İmkânı olan Müslümanlar zaman zaman bu güzel sünneti de yaşatabilirler.
Unutulmaması gereken en önemli gerçek şudur: Allah katında değerli olan kullanılan cihaz değil, kulun ihlası, samimiyeti ve kalbinin Allah ile beraber olmasıdır. Zikir hangi yöntemle yapılırsa yapılsın, amaç yalnızca sayıyı tamamlamak değil; Allah'ı anmak, O'na yaklaşmak ve kalbi huzurla doldurmaktır.
İlgili Makaleler
Esmâü'l-Hüsnâ, dua, zikir, Kur'an-ı Kerim mealleri ve diğer İslami içerikler hakkında daha fazla bilgiye DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.