Ciddi Kararlar Almadan Önce Okunabilecek Ayetler ve Dualar
İnsan hayatında bazen vereceği bir kararın yıllar boyunca etkisini taşıyabilir. Evlilik kararı, iş değiştirmek, yeni bir işe başlamak, ortaklık kurmak, başka bir şehre taşınmak, bir ilişkiyi sürdürmek veya bitirmek, önemli bir yatırım yapmak ya da hayatın yönünü değiştirecek herhangi bir adım atmak bunlardan bazılarıdır.
Böyle zamanlarda insanın zihninde aynı sorular dolaşabilir:
“Acaba doğru olan hangisi? Bu karar benim için hayırlı mı? Sonradan pişman olur muyum? Allah'ım, benim için en hayırlı olan nedir?”
Kur'an-ı Kerim bize geleceği öğrenmenin gizli bir yöntemini öğretmez. Ancak karar verirken nasıl bir kulluk şuuru içerisinde olmamız gerektiğini öğretir. Araştırmak, danışmak, acele etmemek, Allah'tan yardım istemek, hayırlısını dilemek, karar verdikten sonra Allah'a tevekkül etmek ve sonucunu O'na bırakmak Kur'an'ın ortaya koyduğu temel ölçüler arasındadır.
Bu nedenle aşağıdaki ayetleri bir “karar öğrenme yöntemi” olarak değil; önemli bir karar öncesinde Allah'a yönelmek, kalbi sakinleştirmek, doğruyu ve hayırlıyı istemek ve Kur'an'ın gösterdiği ölçüler üzerinde düşünmek amacıyla okumak gerekir.
1. Hoşumuza Giden Her Şey Bizim İçin Hayırlı Olmayabilir – Bakara Suresi 216. Ayet
Arapça:
وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْـًٔا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوا شَيْـًٔا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْۜ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
Meali: “Olur ki bir şey sizin için hayırlı iken siz onu hoş görmezsiniz. Yine olur ki bir şeyi seversiniz, hâlbuki o sizin için kötüdür. Allah bilir, siz bilmezsiniz.”
Bu ayet ciddi kararlar öncesinde üzerinde düşünülmesi gereken en önemli Kur'an ölçülerinden biridir. Çünkü insan çoğu zaman istediği şeyin kendisi için mutlaka iyi olduğunu düşünür. Oysa bizim bilgimiz sınırlıdır.
Bir iş çok cazip görünebilir fakat ileride büyük sıkıntılara sebep olabilir. Çok istediğimiz bir evlilik gerçekleşmeyebilir fakat yıllar sonra bunun bizim için bir korunma olduğunu anlayabiliriz. Kaybettiğimizi düşündüğümüz bir fırsat daha hayırlı bir kapının açılmasına vesile olabilir.
Bu ayet insana şu teslimiyeti öğretir: “Allah'ım, ben istiyorum fakat sen benim bilmediğimi biliyorsun.”
2. Karar Vermeden Önce İstişare Et – Âl-i İmrân Suresi 159. Ayet
Arapça:
وَشَاوِرْهُمْ فِي الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّل۪ينَ
Meali: “İş hakkında onlarla istişare et. Kararını verdiğin zaman da Allah'a tevekkül et. Şüphesiz Allah tevekkül edenleri sever.”
Bu ayet ciddi kararlar konusunda adeta bir yol haritası sunmaktadır:
İstişare et → kararını ver → Allah'a tevekkül et.
Kur'an'ın öğrettiği tevekkül hiçbir şey araştırmadan “Allah'a bıraktım” demek değildir. İnsan önce elindeki imkânlarla araştırır, bilgili ve güvenilir insanlara danışır, fayda ve zararları değerlendirir. Sonra kararını verir ve sonucunu Allah'a bırakır.
3. Müminlerin İşleri Danışma İledir – Şûrâ Suresi 38. Ayet
وَاَمْرُهُمْ شُورٰى بَيْنَهُمْ
Meali: “Onların işleri aralarında danışma iledir.”
Özellikle evlilik, ticaret, ortaklık, taşınma ve büyük maddi kararlar gibi konularda yalnızca duygularla hareket etmek yerine ehil insanlarla istişare etmek önemlidir.
Ancak danışılan kişinin güvenilir ve konu hakkında bilgili olması gerekir. Herkese danışmak bazen insanın kafasını daha fazla karıştırabilir.
4. “Rabbim Göğsüme Genişlik Ver” – Tâhâ Suresi 25-28. Ayetler
رَبِّ اشْرَحْ ل۪ي صَدْر۪يۙ وَيَسِّرْ ل۪ٓي اَمْر۪يۙ وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَان۪يۙ يَفْقَهُوا قَوْل۪ي
Okunuşu: Rabbişrah lî sadrî. Ve yessir lî emrî. Vahlul ukdeten min lisânî. Yefkahû kavlî.
Meali: “Rabbim! Göğsüme genişlik ver. İşimi bana kolaylaştır. Dilimdeki düğümü çöz ki sözümü anlasınlar.”
Hz. Musa'nın bu duası özellikle önemli bir görüşme, iş mülakatı, evlilik konuşması, aile görüşmesi, ticari toplantı veya zor bir meseleyle karşılaşmadan önce okunabilecek Kur'an dualarındandır.
5. “Rabbim, Bana İndireceğin Her Hayra Muhtacım” – Kasas Suresi 24. Ayet
رَبِّ اِنّ۪ي لِمَٓا اَنْزَلْتَ اِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَق۪يرٌ
Okunuşu: Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr.
Meali: “Rabbim! Bana indireceğin her hayra muhtacım.”
Bu kısa dua ciddi kararlar öncesinde okunabilecek en anlamlı dualardan biridir. Çünkü insan burada Allah'a belirli bir sonucu şart koşmamaktadır. Allah'tan hayır istemektedir.
Evlilik bekleyen, iş arayan, yeni bir başlangıç yapmak isteyen veya önünde birkaç seçenek bulunan bir kimse bu duayı okuyarak Allah'tan kendisine hayırlı kapılar açmasını isteyebilir.
6. Çıkış Yolu Ararken – Talâk Suresi 2-3. Ayetler
وَمَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًاۙ وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُۜ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُ
Meali: “Kim Allah'a karşı gelmekten sakınırsa Allah ona bir çıkış yolu açar. Onu beklemediği yerden rızıklandırır. Kim Allah'a tevekkül ederse O ona yeter.”
İnsan bazen iki seçenek arasında değil, hiçbir çıkış yolu göremediği için kararsız kalır. Bu ayet böyle zamanlarda Allah'ın kudretini hatırlatır.
7. Allah Kuluna Yetmez mi? – Zümer Suresi 36. Ayet
اَلَيْسَ اللّٰهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ
Meali: “Allah kuluna yetmez mi?”
Bazen karar verememenin altında gelecek korkusu vardır. “Ya yalnız kalırsam?”, “Ya para kazanamazsam?”, “Ya işler kötü giderse?” gibi düşünceler insanı kuşatabilir.
Bu ayet mümine gerçek dayanağının Allah olduğunu hatırlatır.
8. Allah'a Güvenen Kimse İçin – Enfâl Suresi 49. Ayet
وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ
Meali: “Kim Allah'a tevekkül ederse şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.”
Karar verdikten sonra sürekli geriye dönüp “Acaba yanlış mı yaptım?” diye kendini tüketmek yerine, gerekli araştırmayı yaptıktan ve meşru sebeplere sarıldıktan sonra Allah'a güvenmek gerekir.
9. Acele Etmek İnsan Tabiatında Vardır – İsrâ Suresi 11. Ayet
وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُولًا
Meali: “İnsan çok acelecidir.”
Öfke, aşırı sevinç, korku, kıskançlık veya yoğun heyecan sırasında verilen kararlar sonradan pişmanlık doğurabilir. Kur'an insanın aceleci yönüne dikkat çekmektedir.
Özellikle hayatı değiştirecek kararlarda mümkün olduğunca sakinleşmek ve meseleyi farklı yönleriyle değerlendirmek önemlidir.
10. Yarın İçin Kesin Konuşmamak – Kehf Suresi 23-24. Ayetler
Meali: “Hiçbir şey hakkında ‘Ben bunu yarın mutlaka yapacağım’ deme; ancak ‘Allah dilerse’ de...”
İnsan plan yapar fakat geleceğin bütün şartlarını bilemez. Bu ayet geleceğe yönelik kararlarımızda Allah'ın iradesini unutmamamız gerektiğini öğretir.
11. Doğru Yolu Allah'tan İstemek – Fâtiha Suresi 6. Ayet
اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَ
Okunuşu: İhdinessırâtal müstakîm.
Meali: “Bizi dosdoğru yola ilet.”
Müslüman bu duayı her gün namazlarında tekrar eder. Aslında hayatımızdaki bütün kararların özünde de aynı talep vardır: “Allah'ım beni doğru olana yönelt.”
12. Allah Yolunda Gayret Edenlere Yol Gösterilir – Ankebût Suresi 69. Ayet
وَالَّذ۪ينَ جَاهَدُوا ف۪ينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا
Meali: “Bizim uğrumuzda gayret gösterenleri elbette yollarımıza iletiriz.”
Doğru karar yalnızca beklemekle bulunmayabilir. İnsan hayırlı olanı araştırmalı, helal olanı tercih etmeye çalışmalı ve Allah'ın rızasına uygun hareket etmek için gayret göstermelidir.
13. Takva İnsana Bir Ölçü Kazandırır – Enfâl Suresi 29. Ayet
Meali: “Ey iman edenler! Eğer Allah'a karşı gelmekten sakınırsanız O size iyi ile kötüyü ayırt edecek bir anlayış verir...”
Karar verirken sadece “Ben bunu istiyor muyum?” sorusu yeterli değildir. Bir Müslüman ayrıca “Bu helal mi? Allah'ın rızasına uygun mu? Bir başkasının hakkına giriyor muyum?” diye de düşünmelidir.
14. Kalbin Huzur Bulması – Ra'd Suresi 28. Ayet
اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ
Meali: “Bilesiniz ki kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur.”
Yoğun kaygı içerisinde sağlıklı karar vermek zorlaşabilir. Allah'ı zikretmek, namaz kılmak ve dua etmek insanın kalbini toparlamasına yardımcı olur.
15. Zorlukla Beraber Kolaylık Vardır – İnşirah Suresi 5-6. Ayetler
فَاِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًاۙ اِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًاۜ
Meali: “Şüphesiz zorlukla beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten zorlukla beraber bir kolaylık vardır.”
Bir kararın zor olması onun mutlaka yanlış olduğu anlamına gelmez. Bazen doğru olan seçenek daha fazla sabır ve emek gerektirebilir.
16. Sıkıştığında Hz. Yunus'un Duası – Enbiyâ Suresi 87. Ayet
لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّ۪ي كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ
Okunuşu: Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü minez-zâlimîn.
Meali: “Senden başka ilâh yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum.”
İnsan bazen kendi hatalarının sonucunda bir çıkmaza girebilir. Böyle durumlarda sadece yeni bir karar aramak değil, önce hatayı kabul ederek Allah'a yönelmek gerekir.
17. Sıkıntı İçindeki Kulun Duasına Kim Cevap Verir? – Neml Suresi 62. Ayet
Meali: “Darda kalanın duasına kendisine yalvardığı zaman karşılık veren ve sıkıntıyı gideren kimdir?”
Çaresiz kaldığımızda kapısını çalacağımız ilk makam Allah'ın kapısıdır. İnsanlardan yardım alınabilir, insanlara danışılabilir; fakat kalbin nihai yönelişi Allah'a olmalıdır.
18. Allah'ın Rahmetinden Ümit Kesmemek – Zümer Suresi 53. Ayet
Meali: “Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin...”
Geçmişte yanlış kararlar vermiş olmak gelecekte doğru karar veremeyeceğimiz anlamına gelmez. İnsan hatasını anlayıp Allah'a dönebilir ve yeniden başlayabilir.
19. Evlilik Kararı Öncesinde Okunabilecek Dua – Furkan Suresi 74. Ayet
رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّق۪ينَ اِمَامًا
Okunuşu: Rabbenâ heb lenâ min ezvâcinâ ve zürriyyâtinâ kurrete a'yunin vec'alnâ lil-müttekîne imâmâ.
Meali: “Rabbimiz! Bize eşlerimizden ve çocuklarımızdan göz aydınlığı bağışla ve bizi Allah'a karşı gelmekten sakınanlara önder eyle.”
Evlilik yalnızca sevgi veya heyecanla değil; huzur, sorumluluk, ahlak ve ortak bir hayat kurma bilinciyle değerlendirilmesi gereken büyük bir karardır.
20. Hayırlı Bir Aile İçin – Âl-i İmrân Suresi 38. Ayet
رَبِّ هَبْ ل۪ي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةًۚ اِنَّكَ سَم۪يعُ الدُّعَٓاءِ
Meali: “Rabbim! Bana katından temiz bir nesil bağışla. Şüphesiz sen duayı hakkıyla işitensin.”
Evlilik kararı sadece bugünü değil, kurulacak aileyi ve gelecek nesilleri de ilgilendirir. Bu sebeple eş seçiminde yalnızca geçici duygular değil uzun vadeli aile hayatı da düşünülmelidir.
21. İş ve Rızık Konusunda – Cuma Suresi 10. Ayet
Meali: “Namaz kılınınca yeryüzüne dağılın ve Allah'ın lütfundan nasibinizi arayın...”
Rızık konusunda Kur'an'ın ortaya koyduğu denge çok güzeldir. İnsan Allah'a güvenir fakat aynı zamanda çalışır ve Allah'ın lütfunu arar.
Yeni bir iş kurmak veya iş değiştirmek isteyen kimse dua etmenin yanında araştırmasını ve hesabını da yapmalıdır.
22. Bilmediğimiz Konuda Bilgi Sahiplerine Sormak – Nahl Suresi 43. Ayet
فَسْـَٔلُٓوا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
Meali: “Eğer bilmiyorsanız bilenlere sorun.”
Ayet kendi bağlamında önceki peygamberlerle ilgili bir mesele hakkında bilgi sahiplerine başvurmayı ifade eder. Bununla beraber bilmediğimiz meselelerde ehil kimselere danışmanın önemini de hatırlatan güçlü bir Kur'an ilkesidir.
Sağlık konusunda doktora, hukuki meselede hukukçuya, ticari meselede güvenilir ve tecrübeli kimselere danışmak sebeplere sarılmanın bir parçasıdır.
23. Gücümüzü Aşan Yüklerde Allah'a Yönelmek – Bakara Suresi 286. Ayet
لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا
Meali: “Allah hiçbir kimseyi gücünün yetmediği bir şeyle yükümlü kılmaz.”
Bazen kararın kendisinden çok kararın sonuçlarından korkarız. Bu ayet Allah'ın kullarına karşı merhametini hatırlatır.
24. Sabır ve Namazla Yardım İstemek – Bakara Suresi 45. Ayet
وَاسْتَع۪ينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ
Meali: “Sabır ve namazla yardım isteyin.”
Önemli bir kararın öncesinde yalnızca zihinsel değerlendirme yapmak değil, namaz ve dua ile Allah'a yönelmek de mümin için büyük bir dayanaktır.
25. Karar Verirken Kur'an'ın Öğrettiği Büyük Denge
Bu ayetleri birlikte değerlendirdiğimizde Kur'an'ın karar verme konusunda çok dengeli bir yol gösterdiğini görürüz:
- Allah'tan doğru yolu iste.
- Hoşuna giden her şeyin hayırlı olmayabileceğini unutma.
- Acele etme.
- Araştır.
- Bilmediğini ehline sor.
- Güvenilir insanlarla istişare et.
- Helal-haram ölçüsünü gözet.
- Dua et.
- Kararını ver.
- Karar verdikten sonra Allah'a tevekkül et.
Ciddi Bir Karardan Önce Kaç Defa Ayet Okunmalıdır?
Kur'an'da “şu kararı vermeden önce şu ayeti şu kadar defa okuyun” şeklinde genel bir sayı belirlenmemiştir. Bu nedenle delil olmadan “7 defa okursanız kararınız belli olur” veya “41 defa okursanız işaret görürsünüz” gibi kesin ifadeler kullanmak doğru değildir.
Ayetler bir sayı formülü olarak değil; anlamları düşünülerek, Allah'a yönelerek ve dua niyetiyle okunabilir.
Ayet Okuduktan Sonra Rüya Görmek Gerekir mi?
Hayır. Kur'an'da ciddi bir karar öncesinde ayet okuyup ardından görülen rüyanın mutlaka Allah'ın o konudaki cevabı olduğu şeklinde bir kural bulunmamaktadır.
Bu nedenle sıradan bir rüyayı kesin bir ilahi işaret kabul ederek evlilik, boşanma, iş, yatırım veya başka önemli kararlar vermek doğru olmaz.
İstihare Ne Demektir?
İstihare kelime olarak Allah'tan hayırlısını istemektir. Hz. Peygamber'in öğrettiği istihare duasının özü de budur.
Kişi “Allah'ım, bu iş benim dinim, hayatım ve sonucum bakımından hayırlıysa onu bana kolaylaştır; kötü ise onu benden, beni de ondan uzaklaştır ve benim için hayırlı olanı takdir et” anlamında Allah'a yönelir.
Dolayısıyla istiharenin özü yalnızca rüya beklemek değildir. Allah'tan hayırlısını istemektir.
Ciddi Bir Karar Vermeden Önce Nasıl Hareket Edilebilir?
Önünüzde hayatınızı etkileyebilecek önemli bir karar varsa önce meselenin helal ve haram yönünü değerlendirin. Sonra konu hakkında mümkün olduğunca bilgi toplayın. Güvenilir ve ehil insanlarla istişare edin.
Ardından namazınızı kılıp Allah'a dua edin. Tâhâ Suresi 25-28. ayetlerdeki “Rabbim göğsüme genişlik ver, işimi kolaylaştır” duasını, Kasas Suresi 24. ayetteki “Rabbim, bana indireceğin her hayra muhtacım” duasını okuyabilirsiniz.
Fâtiha'daki “Bizi dosdoğru yola ilet” duasını düşünerek okuyabilirsiniz.
Sonrasında şartları yeniden değerlendirin, kararınızı verin ve Âl-i İmrân Suresi 159. ayetin öğrettiği şekilde Allah'a tevekkül edin.
Allah Bilir, Biz Bilmeyiz
Ciddi kararlar karşısında insanın en büyük yanılgılarından biri geleceğin tamamını görebileceğini düşünmesidir.
Biz bugünü görürüz; Allah yarını bilir.
Biz görüneni değerlendiririz; Allah bizim bilmediklerimizi de bilir.
Biz bir şeyi çok isteriz fakat onun sonunun ne olacağını bilemeyiz.
Bu yüzden ciddi kararların öncesinde okunabilecek ayetlerin belki de en güçlü mesajı yeniden Bakara Suresi 216. ayetin sonunda saklıdır:
“Allah bilir, siz bilmezsiniz.”
Öyleyse mümin üzerine düşeni yapar; araştırır, istişare eder, dua eder, Allah'tan hayırlısını ister ve kararını verdikten sonra Rabbine tevekkül eder.
Rabbimiz! Hakkımızda hayırlı olanı bize nasip et. Hayırsız olanı bizden, bizi de ondan uzaklaştır. Kalplerimizi doğruya yönelt, işlerimizi kolaylaştır ve verdiğimiz kararların sonunu hayır eyle. Âmin.
İlgili Makaleler
Tüm , dua, zikir, tesbihat, Esmâü'l-Hüsnâ, Kur'an-ı Kerim mealleri ve daha birçok İslami içeriğe DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.