Cenaze Defnedildikten Sonra Okunacak Dua

Definden Sonra Dua Etmenin Hadis Kaynağı

Hz. Osman bin Affân radıyallahu anh şöyle anlatmıştır: Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bir cenazenin defin işlemini tamamladığında kabrin başında durur ve şöyle buyururdu:

Hadisin Türkçe Okunuşu

İstağfirû li-ahîküm ves'elû lehü't-tesbîte fe innehû'l-âne yüs'el.

Hadisin Türkçe Anlamı

Bu rivayet Ebû Dâvûd'un Sünen adlı eserinin Cenâiz bölümünde, hadis numarası 3221 olarak yer almaktadır. Rivayet, defin sonrasında yapılacak en açık sünnet uygulamasının vefat eden kişi için mağfiret ve sebat duası olduğunu göstermektedir.

Hadiste geçen sözler doğrudan ölünün kendisine söylenmiş bir dua değildir; orada bulunan Müslümanlara verilmiş bir yönlendirmedir. Bu nedenle kişi, hadiste belirtilen iki isteği Arapça veya Türkçe olarak Allah'a arz edebilir.

Cenaze Defnedildikten Sonra Okunabilecek Kısa Dua

Vefat Eden Kişi İçin Geniş Dua

Defin tamamlandıktan sonra bağışlanma ve sebat isteğine rahmet, kabir genişliği ve nur dilekleri de eklenebilir. Erkek bir cenaze için şu dua okunabilir:

Okunuşu: Allahümme'ğfir lehû verhamhû ve sebbit-hû indes-suâl, vefsah lehû fî kabrihî ve nevvir lehû fîh.

Kadın cenaze için zamirler değiştirilerek “Allahümme'ğfir lehâ verhamhâ ve sebbit-hâ indes-suâl, vefsah lehâ fî kabrihâ ve nevvir lehâ fîh” denilebilir.

Türkçe dua etmek isteyen kişi de içinden geldiği şekilde şöyle yalvarabilir:

Bu uzun metin ayet veya hadis lafzı değildir; İslam'ın dua ölçülerine ve hadisteki yönlendirmeye uygun olarak hazırlanmış bir dua örneğidir.

Defin Sonrası Dua Nasıl Yapılabilir?

Toprak örtülüp defin tamamlandıktan sonra kabir başında kısa bir süre durularak vefat eden kişi için dua edilebilir. Duayı imam yapabileceği gibi definde bulunan herkes kendi başına da yapabilir. Önemli olan sözleri bir merasim kalıbına dönüştürmek değil, samimiyetle Allah'a yönelmektir.

• Öncelikle vefat eden kişinin bağışlanması istenebilir.
• Kabir sualinde doğru cevap verebilmesi için sebat dilenebilir.
• Allah'ın rahmeti, affı ve kabrin genişletilmesi istenebilir.
• Dua Arapça yapılabileceği gibi anlamı bilinerek Türkçe de yapılabilir.
• Toplu dua yapılması mümkün olmakla birlikte herkes sessizce kendi duasını da edebilir.
• Kabir başında vakar, sükûnet ve vefat edene saygı korunmalıdır.

Hadiste ellerin mutlaka kaldırılması, herkesin aynı anda aynı cümleleri söylemesi veya belirli bir süre kabir başında beklenmesi şart koşulmamıştır. Bu ayrıntılar duanın geçerlilik şartı gibi görülmemelidir.

Defin Sonrası Dua Kaç Defa Okunabilir?

Sahih rivayette defin sonrası dua için belirli bir tekrar sayısı bildirilmemiştir. Bu nedenle dua bir defa yapılabileceği gibi kişi dilediği kadar mağfiret ve rahmet isteyebilir. Fakat üç, yedi, kırk veya başka bir sayıyı sünnetin zorunlu ölçüsü gibi göstermek doğru değildir.

Duanın değeri yalnız tekrar sayısına bağlı değildir. Kalbin Allah'a yönelmesi, vefat eden için içtenlikle af dilenmesi ve söylenen sözlerin anlamının bilinmesi daha önemlidir.

Definden Sonra Fâtiha veya Yâsîn Okunur mu?

Defin sonrasında belirli bir surenin mutlaka okunmasını emreden sahih ve açık bir rivayet bulunmamaktadır. Hz. Peygamber'den sahih olarak aktarılan doğrudan yönlendirme, ölen kişi için bağışlanma ve sebat istenmesidir.

Kabir başında Kur'an okuma ve sevabını ölüye bağışlama konusunda fıkıh âlimleri arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu sebeple Fâtiha veya Yâsîn okumak isteyen kimse bunu zorunlu bir defin şartı saymamalı; okumayanları da eksik davranmakla suçlamamalıdır. Her durumda vefat eden için dua ve istiğfar ihmal edilmemelidir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Defin sonrası dua, ölen kardeşe yapılabilecek son iyiliklerden biridir. Aynı zamanda kabir başında bulunan kişiye ölümün gerçekliğini, dünya hayatının geçiciliğini ve Allah'a dönüşü hatırlatan güçlü bir tefekkür vesilesidir.

Sık Sorulan Sorular

Cenaze defnedilince ilk ne söylenir?

Defin tamamlandıktan sonra vefat eden kişi için Allah'tan mağfiret ve kabir sualinde sebat istenir. “Allahümme'ğfir lehû ve sebbit-hû indes-suâl” şeklinde kısa bir dua yapılabilir.

Defin sonrası duayı yalnız imam mı yapar?

Hayır. Hadisin hitabı defin sırasında bulunan Müslümanlaradır. İmam dua edebileceği gibi herkes vefat eden kişi için kendi başına da dua edebilir.

Türkçe dua etmek olur mu?

Evet. Kişi Allah'tan bağışlanma, rahmet ve sebat isteğini Türkçe olarak da dile getirebilir. Arapça bilmemek dua etmeye engel değildir.

Kadın cenaze için dua nasıl değiştirilir?

Erkek için kullanılan “lehû” ve “sebbit-hû” ifadeleri kadın için “lehâ” ve “sebbit-hâ” şeklinde söylenir: “Allahümme'ğfir lehâ ve sebbit-hâ indes-suâl.”

Dua edilmezse defin geçersiz olur mu?

Hayır. Defin sonrası dua çok değerli bir sünnet ve vefa davranışıdır; ancak defnin geçerlilik şartı değildir. Unutulması veya yapılamaması sebebiyle defin tekrarlanmaz.

Mezarlıktan ayrıldıktan sonra da dua edilebilir mi?

Evet. Vefat eden kişi için yalnız defin anında değil, daha sonra da bağışlanma ve rahmet duası yapılabilir. Sadaka vermek ve hayırlı amellerin sevabını bağışlamak da ölen kişiyi hayırla anmanın yollarındandır.