Arafat’ta ve Hacda Okunacak Dualar

Arafat vakfesi, haccın en önemli rükünlerinden biridir. Bu mübarek zaman; tövbe, istiğfar, tehlil, tekbir, salavat ve içten dua ile değerlendirilir. Hac boyunca telbiye, tavaf duası ve Safâ–Merve zikri gibi sünnetten gelen metinler okunabileceği gibi, kişi kendi diliyle de Allah’a yönelip her türlü hayrı isteyebilir.

Arafat Vakfesi Neden Önemlidir?

Arafat, Mekke yakınlarındaki vakfe bölgesinin adıdır; arefe ise zilhiccenin dokuzuncu günüdür. Hacı adaylarının bu gün belirlenen vakit içinde Arafat sınırlarında bulunması haccın temel rükünlerindendir. Peygamber Efendimizin “Hac Arafat’tır” buyurması, vakfenin hac içindeki vazgeçilmez yerini gösterir.

Arafat vakfesi; insanın Allah’ın huzurunda hiçbir dünyevî üstünlüğe sahip olmadığını hatırladığı, mahşeri düşündüğü ve hayatını yeniden değerlendirdiği büyük bir kulluk durağıdır. Sahih-i Müslim’de, Allah’ın Arefe gününde çok sayıda kulunu bağışlayıp cehennemden azat ettiği ve Arafat’taki kullarıyla meleklere karşı iftihar ettiği bildirilir.

Arafat’ta Okunabilecek En Faziletli Zikir

Resûlullah, Arefe günü yapılan duanın üstünlüğünü bildirmiş ve kendisinin yanı sıra önceki peygamberlerin söylediği en hayırlı sözlerden birini şöyle öğretmiştir:

Bu söz hem tevhid zikri hem de güçlü bir kulluk ilanıdır. Kul; yalnız Allah’a ibadet ettiğini, bütün hükümranlığın O’na ait olduğunu ve her şeye gücünün yettiğini ikrar eder. Rivayet Tirmizî’nin dua bölümü 3585 numaralı hadiste yer alır.

Arafat’ta Okunabilecek Kur’an Duası

Bakara suresinde hac ibadetleri anlatılırken dünya ve âhiret iyiliğini birlikte isteyen şu kapsamlı dua övülür:

Bu dua sağlık, helâl rızık, huzurlu aile, faydalı ilim ve salih amel gibi dünya iyilikleriyle Allah’ın rızası, bağışlanma ve cennet gibi âhiret iyiliklerini birlikte kapsar. Arafat’ta, tavafta ve hac yolculuğunun diğer zamanlarında okunabilir.

Arafat’ta Nasıl Dua Edilebilir?

Esas olan, Arafat sınırları içinde vakfeyi gerçekleştirmek ve bu zamanı samimi kullukla değerlendirmektir. Dua ederken şu uygulamalara yer verilebilir:

• Allah’a hamd edilip Peygamber Efendimize salavat getirilebilir.
• “Estağfirullah” denilerek geçmiş günahlar için içtenlikle tövbe edilebilir.
• Tehlil, tekbir ve tesbihlerle Allah zikredilebilir.
• Kur’an’daki peygamber duaları ve sahih hadis duaları okunabilir.
• Kişi anne ve babası, ailesi, dostları, ümmet ve bütün mazlumlar için dua edebilir.
• Hidayet, güzel ahlâk, helâl rızık, sağlık, afiyet, borçlardan kurtuluş ve hayırlı bir ömür istenebilir.
• Dünya isteğinin yanında bağışlanma, imanla yaşama, güzel son ve cennet de talep edilebilir.

Duanın Arapça olması şart değildir. Anlamını bilmeden uzun metinleri hızla bitirmeye çalışmak yerine, kişinin içtenlikle ve anlayarak kendi diliyle dua etmesi de güzeldir. Sessizce veya başkalarını rahatsız etmeyecek bir sesle dua edilebilir.

Arafat Vakfesinde Okunabilecek Türkçe Dua

İhramdayken Okunan Telbiye Duası

Telbiye, hac ve umre için ihrama giren kulun Allah’ın çağrısına yönelişini ifade eder. Peygamberimizin telbiyesi şöyledir:

Telbiye metni Sahih-i Buhârî’de rivayet edilmiştir. İhrama niyet edildikten sonra hac ibadetinin ilgili safhasına kadar sıkça getirilebilir. Uygulamanın nerede başlayıp nerede sona ereceği, yapılan hac türüne ve menâsikin safhasına göre öğrenilmelidir.

Tavaf Yaparken Okunabilecek Dua

Tavafın her şavtı için sahih kaynaklarla belirlenmiş, mutlaka okunması gereken ayrı bir dua listesi yoktur. Tavaf sırasında Kur’an okunabilir, tehlil ve salavat getirilebilir, kişi kendisi ve sevdikleri için dua edebilir. Rükn-i Yemânî ile Hacerülesved arasındaysa Peygamberimizin şu duayı okuduğu rivayet edilmiştir:

Bu uygulama Ebû Dâvûd’un Menâsik bölümünde 1892 numaralı rivayette yer alır. Dua kitabındaki metni yetiştirmek için çevredeki insanları itmek veya tavafın düzenini bozmak doğru değildir. Kalabalıkta can güvenliği ve kul hakkı gözetilmelidir.

Safâ ve Merve’de Okunan Zikir

Câbir bin Abdullah’ın aktardığı Vedâ Haccı rivayetinde Peygamberimiz Safâ’ya çıktığında Kâbe’ye yönelmiş, Allah’ın birliğini ifade edip tekbir getirmiş ve şu zikri okumuştur:

Peygamberimiz bu zikrin ardından dua etmiş ve zikirle duayı üç kez tekrarlamıştır. Merve’de de aynı uygulamayı yapmıştır. Bu ayrıntı Sahih-i Müslim’in 1218 numaralı uzun hac rivayetinde anlatılır. Sa‘y boyunca ise yalnızca belirli metinlerle sınırlı kalmadan dua ve zikir yapılabilir.

Müzdelife’de Okunacak Dualar ve Zikirler

Kur’an-ı Kerim, Arafat’tan ayrıldıktan sonra Meş‘ar-i Haram’da Allah’ın zikredilmesini emreder. Müzdelife’de namaz, telbiye, tehlil, tekbir, istiğfar ve kişisel dualarla Allah’a yönelinebilir. Herkesin mutlaka okuması gereken tek bir uzun “Müzdelife duası” sahih kaynaklarda şart koşulmamıştır.

• Tehlil: Lâ ilâhe illallah.
• Tekbir: Allahu ekber.
• Tesbih: Sübhânallah.
• Hamd: Elhamdülillah.
• İstiğfar: Estağfirullahe ve etûbü ileyh.

Müzdelife vakfesinin vakti ve sınırları hac ibadetinin fıkhî konularındandır. Kafile görevlilerinin ve yetkili din görevlilerinin yönlendirmelerine uyulmalıdır.

Mina’da ve Cemrelere Taş Atarken Dua

Cemrelere atılan her taşla birlikte “Allahu ekber” denilir. Buhârî’deki rivayete göre Peygamberimiz birinci ve ikinci cemreden sonra kıbleye yönelip ellerini kaldırarak uzun süre dua etmiş; Akabe cemresinden sonraysa beklemeden ayrılmıştır.

Bu duruşlarda okunması zorunlu tek bir dua metni bildirilmemiştir. Kişi bağışlanma, hidayet, ibadetin kabulü ve günahlara yeniden dönmeme iradesi için dua edebilir. Taş atma sırasında başkalarına zarar vermemek ve resmî akış düzenine uymak ibadetin güvenliği açısından önemlidir.

Hacda Dua Ederken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İhlâs korunmalıdır: Dua yalnız Allah’a yöneltilmeli; gösterişten kaçınılmalıdır.
• Kul hakkına dikkat edilmelidir: Hacerülesved’e ulaşmak veya belirli bir noktada dua etmek için insanları sıkıştırmamak gerekir.
• Kaynaksız vaatlerden kaçınılmalıdır: “Bu dua şu kadar okunursa hac kesin kabul olur” gibi garantiler verilmemelidir.
• Dua bilinçli okunmalıdır: Kısa fakat anlamı bilinen bir dua, anlaşılmadan hızla bitirilen uzun metinlerden daha bilinçli olabilir.
• Sağlık ihmal edilmemelidir: Su tüketimi, dinlenme, düzenli ilaçlar ve yetkililerin sıcaklık uyarıları önemsenmelidir.
• Menâsik doğru öğrenilmelidir: Dua metni okumak, haccın farz, vacip ve sünnetlerini öğrenmenin yerine geçmez.

Arafat ve Hac Duaları Hakkında Yanlış Bilinenler

• “Vakfe için Cebel-i Rahme’ye çıkmak şarttır” düşüncesi: Vakfe Arafat sınırları içinde yapılır; tepeye çıkmak haccın şartı değildir.
• “Her tavaf şavtının ayrı mecburi duası vardır” düşüncesi: Her şavt için zorunlu özel bir metin bulunmaz.
• “Arapça bilmeyenin duası kabul olmaz” düşüncesi: Kul, Allah’a bildiği dille samimiyetle dua edebilir.
• “Dua kitabını baştan sona bitirmek gerekir” düşüncesi: Dua kitabı yardımcıdır; haccın rüknü değildir.
• “Kâbe’yi ilk görünce okunması zorunlu özel bir dua vardır” düşüncesi: Bu anda dua etmek güzeldir; fakat herkese mecbur kılınmış sahih ve sabit tek bir metin yoktur.
• “Arafat duası yalnız hacılara aittir” düşüncesi: Arefe gününde dünyanın her yerindeki Müslümanlar dua, zikir ve tövbeyle Allah’a yönelebilir.

Sık Sorulan Sorular

Arafat’ta hangi dua okunur?

“Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh…” zikri Arefe günü için rivayet edilen en önemli metinlerdendir. Bunun yanında Kur’an duaları, salavat, istiğfar ve kişinin kendi ihtiyaçlarını anlattığı dualar okunabilir.

Arafat duası kaç defa okunabilir?

Sahih rivayette Arafat zikri için zorunlu bir sayı belirlenmemiştir. Kişi vakti ve gücü ölçüsünde dilediği kadar okuyabilir; belirli sayıyı dinî şart gibi görmemelidir.

Arafat’ta Türkçe dua edilir mi?

Evet. Rivayet edilen Arapça duaları okumak güzeldir; kişi anlamını bildiği Türkçe sözlerle de Allah’a dua edebilir. Allah bütün dilleri ve kalplerde saklananları bilir.

Arafat’ta hangi sure okunur?

Arafat vakfesi için okunması zorunlu özel bir sure yoktur. Kur’an’dan bilinen sure ve ayetler okunabilir; asıl olan tövbe, zikir, dua ve vakfenin şartlarını yerine getirmektir.

Cebel-i Rahme’ye çıkmadan vakfe olur mu?

Evet. Vakfe için Cebel-i Rahme’ye çıkmak gerekmez. Arafat sınırları içinde bulunmak esastır. Kalabalıkta tepeye çıkmaya çalışmak kişinin kendisini veya başkalarını tehlikeye atabilir.

Arefe günü oruç tutulur mu?

Hacda bulunmayanlar için Arefe günü orucu faziletli bir nafile ibadettir. Sahih-i Müslim’de bu orucun önceki ve sonraki yılın küçük günahlarına kefaret olmasının umulduğu bildirilir. Arafat’ta vakfe yapan hacı içinse dua ve menâsike güç ayırmak önemlidir; Peygamberimiz Arafat’ta oruçlu olmadığını gösterecek şekilde süt içmiştir.

Tavafta dua kitabından okumak gerekir mi?

Hayır. Kitaptan okumak isteyen okuyabilir; ancak bu zorunlu değildir. Kişi ezberindeki ayetleri, sahih duaları veya kendi dilindeki isteklerini okuyabilir.

Hacda başkaları adına dua edilebilir mi?

Evet. Kişi ailesi, arkadaşları, dua isteyenler ve bütün müminler için dua edebilir. Bununla birlikte kendi bağışlanmasını ve hidayetini istemeyi de ihmal etmemelidir.

Âdetli kadın Arafat’ta dua ve zikir yapabilir mi?

Dua, zikir, telbiye, salavat ve istiğfar yapabilir; Arafat vakfesine katılabilir. Tavaf gibi özel hükmü bulunan menâsik içinse kafiledeki yetkili din görevlisinin yönlendirmesine uyulmalıdır.

İlgili Makaleler

• Lebbeyk Duası: Anlamı ve Okunuşu
• Tavaf Yaparken Okunacak Dualar
• Safâ ve Merve’de Okunan Dua
• Umrede Okunacak Dualar
• Hac Suresi ile Allah’a Yakınlaşmanın Yolları

Kaynaklar

• Kur’an-ı Kerim, Bakara suresi 2/198-202; Hac suresi 22/27-28.
• Buhârî, Hayız, 305; Hac, 1549, 1751-1753; Savm, 1988-1989.
• Müslim, Hac, 1218, 1348; Sıyâm, 1162.
• Tirmizî, Hac, 889; Deavât, 3585.
• Ebû Dâvûd, Menâsik, 1892.
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Eğitim Portalı; Arafat vakfesi, dualar ve hac sözlüğü bölümleri.

İslami İçerikler; dua, zikir, tesbihat, Esmâü'l-Hüsnâ, Kur'an-ı Kerim mealleri ve daha birçok İslami içeriğe DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.