Anne ve baba, İslam’da Allah’tan sonra en fazla hürmet edilmesi gereken kimselerdir. Onlar, insanın dünyaya gelişine vesile olan, emek, sabır ve fedakârlık timsali iki büyük nimettir. Bu sebeple anne ve babaya karşı görevler, Kur’an-ı Kerim’de açık ayetlerle ve Peygamber Efendimizin (s.a.v) sözleriyle defalarca hatırlatılmıştır.
Kur’an-ı Kerim’de Allah Teâlâ, kendisine kulluktan hemen sonra anne ve babaya iyiliği emretmiştir. Bu sıralama, anne-babanın İslam’daki yerini açıkça göstermektedir.
İsrâ Suresi 23. Ayet:
“Rabbin, kendisinden başkasına ibadet etmemenizi
ve anne babaya iyi davranmanızı kesin olarak emretti…”
Bu ayet, anne ve babaya saygının bir tercih değil, ilahi bir emir olduğunu bildirir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v), anne ve babaya hizmeti en faziletli ameller arasında saymıştır.
“Anne babanın rızası Allah’ın rızasıdır, anne babanın gazabı Allah’ın gazabıdır.”
Bir başka hadisinde ise şöyle buyurmuştur:
“Cennet annelerin ayakları altındadır.”
Bu sözler, anne ve babaya yapılan her iyiliğin, Allah katında büyük bir karşılığı olduğunu göstermektedir.
Okunuşu:
Rabbi’ğfir lî ve li-vâlideyye ve lil-mü’minîne yevme yekûmul hisâb.
Anlamı:
Rabbim! Hesap günü geldiğinde
beni, anne babamı ve bütün müminleri bağışla.
Okunuşu:
Rabbi’rhamhümâ kemâ rabbeyânî sağîrâ.
Anlamı:
Rabbim! Onlar beni küçükken nasıl yetiştirdilerse,
Sen de onlara merhamet et.
Okunuşu:
Allâhümme’ğfir li-vâlideyye,
verfa‘ derecâtehimâ fil cenneti.
Anlamı:
Allah’ım! Anne ve babamı bağışla,
onların derecelerini cennette yükselt.
Unutulmamalıdır ki hepimiz insanız. Zaman zaman öfkeye kapılabilir, istemeden kırıcı sözler söyleyebiliriz. Bu durum anne ve babayla ilişkilerde de yaşanabilir.
Ancak İslam, hatada ısrarı değil; tövbe etmeyi, istiğfarı ve gönül almayı öğretir. Kırıcı bir sözden sonra gecikmeden özür dilemek, gönüllerini almak ve dua etmek gerekir.
Anne ve baba her zaman kusursuz olmayabilir. Ancak Müslüman için ölçü, anne babanın davranışı değil, Allah’ın emridir.
Onlar ne yaparsa yapsın, Allah rızası için sabretmek, saygıyı ve edebi korumak gerekir. Bu sabır, kul için büyük bir ecirdir.
Anne ve babaya yapılan iyilik, dünyada huzur, ahirette kurtuluş vesilesidir. Onlar için edilen her dua, kulun kendi hayatına da rahmet olarak döner.
Hatalar olabilir, kırgınlıklar yaşanabilir. Ancak Müslüman, sabır, tövbe ve dua ile anne babasına karşı görevini yerine getirir.
Allah, anne ve babalarımıza hayırlı ömür, vefat etmiş olanlara rahmet nasip etsin.