Allah Lafzının Anlamı, Fazileti ve Ya Allah Zikri

Allah...

İnsan bu yüce ismi anlatmaya nereden başlayacağını düşününce kelimelerin ne kadar sınırlı olduğunu fark eder. Ne kelimeler O'nu hakkıyla anlatmaya yeter ne de mürekkep O'nun isimlerini, sıfatlarını, kudretini, rahmetini ve nimetlerini tüketebilir. Biz ancak Rabbimizin Kur'ân-ı Kerîm'de kendisini bize tanıttığı ölçüde O'nu tanımaya, anlamaya ve anlatmaya çalışabiliriz.

Kur'ân-ı Kerîm bu hakikati çarpıcı bir misalle şöyle bildirir:

قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّي وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِه۪ مَدَدًا

Anlamı:
“De ki: Rabbimin sözleri için deniz mürekkep olsa, bir o kadarını daha yardım olarak getirsek bile Rabbimin sözleri tükenmeden önce deniz tükenirdi.”

(Kehf Sûresi, 109. ayet)

Bu sebeple bu yazının gayesi Allah'ı birkaç cümleyle tarif ettiğimizi düşünmek değildir. Gayemiz Kur'an'ın bize öğrettiği ölçüde Rabbimizi tanımaya çalışmak, Allah lafzının taşıdığı büyük manayı düşünmek ve “Yâ Allah” diyerek O'na yönelmenin ne anlama geldiğini kavramaktır.

Allah Lafzı Ne Demektir?

Allah (اللّٰه), İslâm inancında âlemlerin Rabbi olan, eşi ve benzeri bulunmayan, ibadete yalnızca kendisi layık olan yüce Rabbimizin özel ismidir.

Rahmân, Rahîm, Melik, Kuddûs, Azîz, Hakîm, Gafûr ve diğer güzel isimler Allah'ın isimleridir. Allah lafzı ise bütün bu kemal isim ve sıfatlarının sahibine işaret eden özel isimdir.

Kur'ân'ın insanlığa öğrettiği en temel hakikat şudur:

لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ

Lâ ilâhe illallah.

Anlamı:
“Allah'tan başka ilâh yoktur.”

İslâm'ın tevhid inancı bu hakikat üzerine kuruludur. İnsan yalnızca Allah'a kulluk eder, yalnızca O'nu ilâh kabul eder ve hiçbir varlığı O'na ortak koşmaz.

Allah Kimdir? Kur'an Rabbimizi Nasıl Tanıtıyor?

Allah'ı tanımak isteyen insan için en sağlam kaynak Kur'ân-ı Kerîm'dir. Çünkü Rabbimiz kendisini kullarına kendi kelâmıyla tanıtmaktadır.

İhlâs Sûresi bu konuda başlı başına büyük bir iman dersidir:

قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ ۝ اَللّٰهُ الصَّمَدُ ۝ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ۝ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا اَحَدٌ

Okunuşu:
Kul hüvallâhu ehad.
Allâhüs-samed.
Lem yelid ve lem yûled.
Ve lem yekün lehû küfüven ehad.

Anlamı:
“De ki: O Allah birdir. Allah Samed'dir. Doğurmamış ve doğmamıştır. O'nun hiçbir dengi yoktur.”

(İhlâs Sûresi, 1-4. ayetler)

Dört kısa ayet, insanın Allah hakkındaki temel inancını ortaya koymaktadır: Allah birdir. Hiçbir şeye muhtaç değildir. Her şey O'na muhtaçtır. Doğmamış, doğurmamıştır. Hiçbir varlık O'nun dengi ve benzeri değildir.

Allah Birdir: Tevhid İmanın Temelidir

İmanın merkezinde tevhid vardır. Tevhid, Allah'ın birliğine iman etmek ve ibadeti yalnızca O'na tahsis etmektir.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَاحِدٌۚ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّح۪يمُ

Anlamı:
“Sizin ilâhınız bir tek ilâhtır. O'ndan başka ilâh yoktur. O Rahmân'dır, Rahîm'dir.”

(Bakara Sûresi, 163. ayet)

Dolayısıyla Allah'a iman yalnızca “Allah vardır” demekten ibaret değildir. Mümin O'nun bir olduğuna, ortağının bulunmadığına, yaratmanın ve hükümranlığın O'na ait olduğuna ve ibadetin yalnızca O'na yapılacağına iman eder.

Allah Yaratandır

İnsan kendi varlığından başlayarak çevresine baktığında sayısız yaratılış delili görür. Gökyüzü, yeryüzü, insan, hayvanlar, bitkiler, gece ve gündüz...

Kur'ân-ı Kerîm şöyle buyurur:

اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَك۪يلٌ

Anlamı:
“Allah her şeyin yaratıcısıdır. O her şey üzerinde gözetici ve yöneticidir.”

(Zümer Sûresi, 62. ayet)

İnsan kendi bedenini bile düşündüğünde büyük bir yaratılışla karşılaşır. Kalbin çalışması, nefes alıp vermek, görmek, işitmek, düşünmek ve hayatın devam etmesi insana Rabbini hatırlatan nimetlerdir.

Allah Hiçbir Şeye Benzemez

Allah'a iman ederken önemli esaslardan biri de O'nu yaratılmışlara benzetmemektir.

Kur'ân-ı Kerîm bu konuda açık bir ölçü verir:

لَيْسَ كَمِثْلِه۪ شَيْءٌۚ وَهُوَ السَّم۪يعُ الْبَص۪يرُ

Anlamı:
“O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.”

(Şûrâ Sûresi, 11. ayet)

İnsan Allah'ın zatını kendi zihnindeki şekillerle tasavvur etmeye çalışmaz. Çünkü zihnimizin bildiği şekiller yaratılmışlara aittir. Allah ise yaratandır ve hiçbir yaratılmış O'nun benzeri değildir.

Allah Hayydır ve Kayyûmdur

Âyetü'l-Kürsî'nin başlangıcı Rabbimizi iki büyük ismiyle tanıtır:

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّومُ

Anlamı:
“Allah, O'ndan başka ilâh yoktur. O Hayy'dır, Kayyûm'dur.”

(Bakara Sûresi, 255. ayet)

Allah'ın hayatı başlangıç ve son kabul etmez. Bütün varlıklar O'na muhtaçtır; O ise hiçbir varlığa muhtaç değildir.

Allah Her Şeyi Bilir

İnsan bazen derdini kimsenin bilmediğini düşünebilir. Söyleyemediği şeyler, içine attığı sıkıntılar ve yalnız kaldığında döktüğü gözyaşları olabilir.

Fakat Allah kulunu bilir.

Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle buyrulur:

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِه۪ نَفْسُهُۚ وَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَر۪يدِ

Anlamı:
“Andolsun, insanı biz yarattık ve nefsinin ona ne fısıldadığını biliriz. Biz ona şah damarından daha yakınız.”

(Kâf Sûresi, 16. ayet)

Bu ayet mümin için büyük bir tesellidir. Duanı insanlara anlatamasan bile Allah bilir. Diline dökemediğin derdini Allah bilir. Kalbinden geçenleri Allah bilir.

Allah Kulunun Duasını İşitir

İman yalnızca Allah'ın varlığına inanmak değildir; aynı zamanda O'nun bizi işittiğini, bildiğini ve dualarımıza cevap vermeye kadir olduğunu bilmektir.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَاد۪ي عَنّ۪ي فَاِنّ۪ي قَر۪يبٌۜ اُج۪يبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِ

Anlamı:
“Kullarım sana beni sorduklarında bilsinler ki şüphesiz ben yakınım. Bana dua ettiğinde dua edenin duasına karşılık veririm.”

(Bakara Sûresi, 186. ayet)

Bu sebeple dua eden insan boşluğa seslenmez. Kendisini yaratan, kendisini bilen ve duasını işiten Rabbine yönelir.

Allah'ın Rahmetinden Ümit Kesilmez

İnsan hata yapabilir, günaha düşebilir ve hayatının bazı dönemlerinde Rabbinden uzaklaşabilir. Fakat günahın büyüklüğü insanı tövbeden uzaklaştırmamalıdır.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَم۪يعًا

Anlamı:
“Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar.”

(Zümer Sûresi, 53. ayet)

Ayetin bağlamında günah işlemiş kullara Allah'a yönelmeleri ve tövbe etmeleri öğütlenmektedir. Bu nedenle mümin günahını küçümsemez; fakat Allah'ın rahmetinden de ümidini kesmez.

Allah Bize Yeter

İmanın insana kazandırdığı büyük duygulardan biri tevekküldür. Tevekkül, sebepleri terk etmek değil; yapılması gerekeni yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmaktır.

Kur'ân'da:

حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَك۪يلُ

Hasbunallâhu ve ni'mel vekîl.

Anlamı:
“Allah bize yeter. O ne güzel vekildir.”

(Âl-i İmrân Sûresi, 173. ayet)

buyrulmaktadır.

Bu söz müminin Rabbine güvenini ifade eder. Şartlar zorlaşsa bile Allah'ın kudretinden ümit kesmemeyi öğretir.

En Güzel İsimler Allah'ındır

Allah'ı tanımanın yollarından biri Esmâü'l-Hüsnâ'yı öğrenmektir.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوهُ بِهَا

Anlamı:
“En güzel isimler Allah'ındır. O hâlde O'na o güzel isimlerle dua edin.”

(A'râf Sûresi, 180. ayet)

O Rahmân'dır; rahmeti sonsuzdur.
O Rahîm'dir; merhamet sahibidir.
O Gafûr'dur; çok bağışlayandır.
O Rezzâk'tır; rızık verendir.
O Alîm'dir; her şeyi bilendir.
O Semî'dir; her şeyi işitendir.
O Basîr'dir; her şeyi görendir.
O Hakîm'dir; hüküm ve hikmet sahibidir.

Bütün bu güzel isimler aynı Rabbimize aittir: Allah.

“Yâ Allah” Ne Demektir?

يَا اَللّٰهُ

Yâ Allah, “Ey Allah'ım, ey Rabbim” diyerek Allah'a yönelmenin en sade ifadelerinden biridir.

Bazen insan uzun dualar bilemez. Bazen sıkıntısı öylesine ağırdır ki söyleyecek söz bulamaz. Bazen dilinden yalnızca:

“Allah'ım...”

kelimesi çıkar.

Fakat dua için süslü cümlelere ihtiyaç yoktur. Allah kulunun ne istediğini, ne yaşadığını ve kalbinden ne geçtiğini bilir.

“Yâ Allah” Diye Zikredilebilir mi?

Allah'ı zikretmek Kur'ân'ın açıkça teşvik ettiği ibadetlerdendir.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

فَاذْكُرُون۪ٓي اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا ل۪ي وَلَا تَكْفُرُونِ

Anlamı:
“Öyleyse beni anın ki ben de sizi anayım. Bana şükredin, nankörlük etmeyin.”

(Bakara Sûresi, 152. ayet)

Bu nedenle kişi Allah'ı anmak amacıyla “Allah”, “Yâ Allah” diyebilir ve ardından Rabbine dua edebilir.

Ancak kaynağı bulunmayan “Yâ Allah ismini şu kadar defa okuyan kesin olarak şu dünyalık sonucu elde eder” şeklindeki vaatleri dinî bir hüküm gibi sunmak doğru değildir. Zikrin özü Allah'ı anmak ve O'na kulluk bilinciyle yönelmektir.

Kalpler Allah'ı Anmakla Huzur Bulur

Kur'ân-ı Kerîm zikrin insanın kalbi üzerindeki tesirini şu şekilde ifade eder:

اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

Anlamı:
“Bilesiniz ki kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur.”

(Ra'd Sûresi, 28. ayet)

İnsan dünyada birçok şeye sahip olabilir fakat kalbin gerçek huzuru yalnızca maddî imkânlarla sağlanamaz. Kalbin Rabbini tanımaya, O'na güvenmeye ve O'nu zikretmeye ihtiyacı vardır.

“Yâ Allah” Zikri Kaç Defa Yapılır?

Allah'ı zikretmek için mutlaka belirli bir sayı şart değildir. Kişi dilediği kadar “Allah” veya “Yâ Allah” diyerek Rabbini zikredebilir.

Bazı zikir geleneklerinde belirli sayılar kullanılabilir. Bunlar kişisel bir zikir düzeni olarak uygulanabilir; ancak sahih bir delil olmadan belirli bir sayıya kesin sonuç veya dinî zorunluluk yüklenmemelidir.

Zikirde asıl mesele sayının çokluğundan önce kimi zikrettiğimizi bilmektir. Dil “Allah” derken kalbin de Rabbine yönelmesi zikrin manasını derinleştirir.

Yâ Allah Duası

Allah'ın yüce ismiyle şöyle dua edilebilir:

“Yâ Allah! Senden başka ilâh yoktur. Beni Sen yarattın, beni Sen yaşatıyorsun ve dönüşüm Sanadır. Kalbimi Sana iman üzere sabit kıl. Beni Sana hakkıyla kulluk edenlerden eyle.

Allah'ım! Bildiğim ve bilmediğim günahlarımı bağışla. Kalbimi kibirden, hasetten, riyadan, kinden ve kötü düşüncelerden temizle. Bana doğruyu doğru olarak gösterip ona uymayı, yanlışı yanlış olarak gösterip ondan sakınmayı nasip eyle.

Allah'ım! Sıkıntılarımı gider, korkularımı emniyete çevir. Helal rızık nasip et, işlerimi kolaylaştır, bedenime afiyet, kalbime huzur ver. Bana verdiğin nimetleri Senin razı olacağın şekilde kullanmayı nasip eyle.

Allah'ım! Anne babamı, ailemi, sevdiklerimi ve bütün müminleri bağışla. Bizi dünyada doğru yoldan ayırma. Son nefesimizi imanla vermeyi ve huzuruna razı olduğun kullar olarak çıkmayı nasip eyle.

Yâ Allah! Bizi bir an dahi nefsimize bırakma. Bize dünyada iyilik, ahirette iyilik ver ve bizi ateş azabından koru. Rahmetinle bize muamele eyle. Âmin.”

İman Sadece Dilde Söylenen Bir Söz Değildir

“Allah'a inanıyorum” sözü büyük bir sözdür. Bu iman insanın hayatında karşılık bulmalıdır.

Allah'ın bizi gördüğüne inanıyorsak yalnızken de günahtan sakınmaya çalışırız. Allah'ın Rezzâk olduğuna inanıyorsak haram kazanca yönelmemeye gayret ederiz. Allah'ın Gafûr olduğunu biliyorsak günah işlediğimizde tövbe ederiz. Allah'ın duaları işittiğine inanıyorsak ümitsizliğe kapılmadan dua ederiz. Allah'ın adaletine inanıyorsak insanlara zulmetmekten korkarız.

İşte Allah'ı isimleriyle tanımak, yalnızca bilgi edinmek değildir. İmanı hayata taşımaktır.

Allah'ı Sevmek Ne Demektir?

Allah sevgisi yalnızca dil ile ifade edilen bir sevgi değildir. Kur'ân bu sevginin itaate dönüşmesini ister.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُون۪ي يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ

Anlamı:
“De ki: Eğer Allah'ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın.”

(Âl-i İmrân Sûresi, 31. ayet)

Dolayısıyla Allah sevgisi namazda, doğrulukta, merhamette, helal-haram hassasiyetinde, kul hakkından sakınmakta ve Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin yoluna uymakta kendisini göstermelidir.

Hayatın Sonunda Dönüş Allah'adır

İnsan dünyaya gelir, büyür, çalışır, kazanır, sever, üzülür ve yıllar geçer. Fakat dünya hayatı sonsuz değildir.

Kur'ân'ın insana sürekli hatırlattığı gerçeklerden biri Allah'a dönüşümüzdür:

اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّٓا اِلَيْهِ رَاجِعُونَ

İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn.

Anlamı:
“Şüphesiz biz Allah'a aidiz ve şüphesiz O'na döneceğiz.”

(Bakara Sûresi, 156. ayet)

Bu hakikati bilen insan dünya hayatının geçici olduğunu unutmaz. Mal, makam ve şöhret geride kalacaktır. İnsan Rabbine imanıyla ve yaptıklarıyla dönecektir.

Bir İman Muhasebesi

Şimdi insan kendisine birkaç soru sorabilir:

İman yalnızca öğrenilen bir bilgi değil, her gün yeniden hatırlanması ve korunması gereken bir emanettir.

Allah...

Dara düştüğümüzde Allah deriz.
Bir nimete kavuştuğumuzda Elhamdülillah deriz.
Bir işe başlarken Bismillah deriz.
Bir güzellik gördüğümüzde Sübhânallah deriz.
Günahımızı fark ettiğimizde Estağfirullah deriz.
Gücümüzün yetmediğini anladığımızda Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh deriz.
Bir musibet geldiğinde İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn deriz.

Müminin hayatının başlangıcında da sonunda da Rabbine yöneliş vardır.

Allah'ı Tanımaya Çalışmak

Allah lafzının anlamını birkaç paragrafla tüketmek mümkün değildir. İnsan ömrü boyunca Kur'an okusa, Esmâü'l-Hüsnâ'yı öğrense, yaratılışı tefekkür etse yine Rabbimizin ilmini, kudretini, rahmetini ve yüceliğini bütünüyle kavrayamaz.

Bize düşen Allah'ın kendisini tanıttığı şekilde O'na iman etmek, O'nu sevmek, O'ndan korkup O'nun rahmetini ummak, yalnızca O'na kulluk etmek ve hayatımız boyunca Rabbimizi daha iyi tanımaya çalışmaktır.

Belki bazen uzun dualar edemeyiz. Belki ne söyleyeceğimizi bilemeyiz. Belki kelimeler tükenir.

O zaman geriye tek bir nida kalır:

Yâ Allah...

Çünkü O bizi yaratandır.
Bizi bilendir.
Duamızı işitendir.
Günahlarımızı bağışlayandır.
Rızkımızı verendir.
Kalplerimize huzur verendir.
Ve sonunda dönüş yalnızca O'nadır.

Allah'ım! Seni hakkıyla tanımayı, Sana hakkıyla iman etmeyi, Seni çokça zikretmeyi, nimetlerine şükretmeyi ve Sana güzel kulluk etmeyi bizlere nasip eyle. Kalplerimizi hidayetinden sonra eğriltme ve katından bize rahmet bağışla. Şüphesiz Sen çokça ihsan edensin. Âmin.

İlgili Yazılar

Daha Fazla Dua ve Kur'an Tefekkürü İçin Ana Sayfa