Adetliyken Hangi Dualar Okunur?

Adet döneminde namaz ve oruca ara verilmesi, kadının Allah ile bağının kesildiği anlamına gelmez. Bu günlerde dua etmek, Allah’ı zikretmek, istiğfarda bulunmak, salavat getirmek ve Kur’an dinlemek mümkündür. Ancak Kur’an’ı tilavet etmek ve Mushaf’a dokunmak konusunda mezhepler arasında ayrıntılı bir görüş farklılığı vardır.

Bir kadın adet gördüğü için günahkâr, değersiz veya manen dışlanmış olmaz. Hayız, Allah’ın kadın fıtratına koyduğu biyolojik bir hâldir. Kur’an’da bu durum için kullanılan “ezâ” kelimesi rahatsızlık ve sıkıntı anlamı taşır (Bakara, 2/222). Dolayısıyla adet günlerini “Allah’tan uzak kalınan zamanlar” gibi görmek doğru değildir. Bazı ibadetlerin hükmü geçici olarak değişir; fakat dua kapısı kapanmaz.

Adet Hâli İbadetten Kopmak Değildir

Hazreti Aişe radıyallahu anhâ, adet döneminde tutulamayan Ramazan oruçlarının daha sonra kaza edildiğini, bu günlerde kılınmayan namazların ise kaza edilmesinin emredilmediğini bildirir. Bu hüküm, Sahih Müslim 335c numaralı hadiste açıkça yer alır. Kadının namaz kılmaması bir ihmalkârlık değil, bizzat dinin verdiği ruhsata ve hükme uymaktır.

Önemli ölçü: İbadet yalnızca namaz ve oruçtan ibaret değildir. Dua, zikir, tefekkür, ilim öğrenmek, sadaka vermek, iyilik yapmak, anne babaya hizmet etmek ve gönül almak da insanı Allah’a yaklaştıran amellerdir.

Hazreti Aişe radıyallahu anhâ, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin her hâlinde Allah’ı zikrettiğini haber verir (Sahih Müslim, 373). Âlimler bu rivayeti, abdestsizlik veya hayız gibi hâllerin dua ve zikre engel olmadığına dair temel deliller arasında değerlendirmiştir.

Adetliyken Yapılabilecek İbadetler

Yapılabilecekler Açıklama
Dua etmek Arapça veya Türkçe, ezberden ya da yazılı bir metinden dua edilebilir. Dua için abdest şart değildir.
Zikir ve istiğfar Sübhânallah, Elhamdülillah, Allahu ekber, Lâ ilâhe illallah ve Estağfirullah gibi zikirler söylenebilir.
Salavat getirmek Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve selleme istenilen sahih veya güzel salavat lafızlarıyla salavat getirilebilir.
Kur’an dinlemek Kur’an tilavetini dinlemek, anlamını okumak ve ayetler üzerinde tefekkür etmek mümkündür.
Meal, tefsir ve dinî eser okumak Kur’an meali, tefsir, hadis, siyer ve ilmihal eserlerinden istifade edilebilir. İçinde ayet bulunan kitapların hükmü, salt Mushaf hükmünden farklı değerlendirilir.
Hayır ve hizmet Sadaka vermek, birinin ihtiyacını gidermek, akrabayı aramak ve faydalı ilim öğrenmek gibi ameller sürdürülebilir.
Namaz ve oruç hükmü: Adet devam ederken namaz kılınmaz ve oruç tutulmaz. Kılınmayan namazlar daha sonra kaza edilmez; tutulamayan farz Ramazan oruçları ise temizlikten sonra kaza edilir. Bu hükmün dua ve zikir yasağı anlamına gelmediği özellikle bilinmelidir.

Adetliyken Okunabilecek Dualar

Adet dönemine mahsus, mutlaka okunması gereken tek bir “özel dua” yoktur. İnsan ihtiyacına göre Kur’an’daki dua ayetlerini dua niyetiyle okuyabilir; sahih hadislerde öğretilen duaları söyleyebilir veya kendi diliyle içinden geldiği gibi Rabbine yönelebilir. Aşağıdaki dualar bu günlerde de okunabilir.

1. Dünya ve Ahiret Güzelliği İçin Dua

رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

Okunuşu: Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr.

Anlamı: “Rabbimiz! Bize dünyada iyilik, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru.”

Kaynak: Bakara Suresi, 2/201.

Bu dua yalnızca maddi imkân istemek değildir. Dünyada iman, sağlık, helal rızık ve huzuru; ahirette ise bağışlanma ve cenneti içine alan geniş bir niyazdır.

2. Sıkıntı ve Çaresizlikte Hazreti Yunus’un Duası

لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

Okunuşu: Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine’z-zâlimîn.

Anlamı: “Senden başka ilah yoktur. Seni bütün eksikliklerden tenzih ederim. Gerçekten ben kendime zulmedenlerden oldum.”

Kaynak: Enbiyâ Suresi, 21/87.

Hazreti Yunus aleyhisselâmın bu niyazı; tevhidi, Allah’ı tenzihi ve kulun kendi kusurunu itirafını bir araya getirir. Daralan gönül için güçlü bir teslimiyet duasıdır.

3. Hayır ve Rızık İstemek İçin Dua

رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ

Okunuşu: Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr.

Anlamı: “Rabbim! Bana indireceğin her hayra gerçekten muhtacım.”

Kaynak: Kasas Suresi, 28/24.

Hazreti Musa aleyhisselâmın bu duası, ihtiyacını Allah’a arz ederken sonucu O’na bırakmanın zarif bir örneğidir. Rızık, iş, yuva, yardım ve hayırlı bir çıkış isteyen kişi bu duayı okuyabilir.

4. Kalbin İstikameti İçin Dua

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ

Okunuşu: Rabbenâ lâ tüziğ kulûbenâ ba‘de iz hedeytenâ ve heb lenâ min ledünke rahmeh. İnneke ente’l-Vehhâb.

Anlamı: “Rabbimiz! Bizi doğru yola ilettikten sonra kalplerimizi eğriltme. Bize katından bir rahmet bağışla. Şüphesiz çok bağışlayan Sensin.”

Kaynak: Âl-i İmrân Suresi, 3/8.

5. Hidayet, Takva, İffet ve Gönül Zenginliği Duası

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْهُدَى وَالتُّقَى وَالْعَفَافَ وَالْغِنَى

Okunuşu: Allahümme innî es’elüke’l-hüdâ ve’t-tükâ ve’l-afâfe ve’l-gınâ.

Anlamı: “Allah’ım! Senden hidayet, takva, iffet ve gönül zenginliği isterim.”

Kaynak: Sahih Müslim, 2721.

Bu kısa dua hayatın dört temel ihtiyacını bir araya getirir: doğru yolu bulmak, Allah’a karşı sorumluluk bilinci taşımak, haramdan korunmak ve başkasının elindekine muhtaç olmadan gönül huzuruna erişmek.

6. Kaygı, Üzüntü, Tembellik ve Borç Baskısına Karşı Dua

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ

Okunuşu: Allahümme innî eûzü bike mine’l-hemmi ve’l-hazen, ve’l-aczi ve’l-kesel, ve’l-cübni ve’l-buhl, ve dala‘i’d-deyni ve galebeti’r-ricâl.

Anlamı: “Allah’ım! Kaygıdan ve üzüntüden, acizlikten ve tembellikten, korkaklıktan ve cimrilikten, borcun ağır yükünden ve insanların baskısı altında kalmaktan Sana sığınırım.”

Kaynak: Sahih-i Buhârî, 6369.

7. Seyyidü’l-İstiğfar Duası

اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ، وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ، أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ، وَأَبُوءُ لَكَ بِذَنْبِي، فَاغْفِرْ لِي، فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ

Okunuşu: Allahümme ente Rabbî, lâ ilâhe illâ ente. Halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va‘dike mesteta‘tü. Eûzü bike min şerri mâ sana‘tü. Ebûü leke bi ni‘metike aleyye ve ebûü bi zenbî. Fağfir lî; fe innehû lâ yağfiru’z-zünûbe illâ ente.

Anlamı: “Allah’ım! Sen benim Rabbimsin. Senden başka ilah yoktur. Beni Sen yarattın, ben Senin kulunum. Gücüm yettiğince Sana verdiğim söz ve vaadin üzereyim. Yaptıklarımın kötülüğünden Sana sığınırım. Üzerimdeki nimetini itiraf ediyor, günahımı da kabul ediyorum. Beni bağışla; çünkü günahları Senden başka bağışlayan yoktur.”

Kaynak: Sahih-i Buhârî, 6306.

İstiğfar etmek için namaz kılabiliyor olmak şart değildir. Adet döneminde de insan hatasını Allah’a arz edebilir, bağışlanma isteyebilir ve hayatında değiştirmesi gereken şeyler için samimi bir karar alabilir.

8. Ağrı Hissedildiğinde Okunabilecek Dua

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, bedeninde ağrı hisseden kişiye elini ağrıyan yere koymasını; üç defa “Bismillah” dedikten sonra aşağıdaki duayı yedi defa okumasını öğretmiştir:

أَعُوذُ بِاللَّهِ وَقُدْرَتِهِ مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ وَأُحَاذِرُ

Okunuşu: Eûzü billâhi ve kudretihî min şerri mâ ecidü ve uhâzir.

Anlamı: “Hissettiğim ve sakındığım bu ağrının şerrinden Allah’a ve O’nun kudretine sığınırım.”

Kaynak: Sahih Müslim, 2202.

Bu rivayet yalnızca adet sancısına mahsus değildir; genel bir ağrı duasıdır. Adet sancısı sırasında da okunabilir. Bununla birlikte dua etmek tıbbi değerlendirme ve tedavinin yerine geçmez. Çok şiddetli, alışılmadık veya günlük hayatı ciddi biçimde etkileyen ağrı ve kanamalarda sağlık uzmanına başvurmak gerekir.

Adetliyken Okunabilecek Zikirler

Zikir için abdest, belirli bir mekân veya belli bir beden duruşu şart değildir. İnsan yürürken, dinlenirken veya günlük işlerini yaparken Allah’ı zikredebilir. Aşağıdaki ifadeler adet döneminde rahatlıkla söylenebilir:

Zikir Anlamı
Sübhânallah Allah’ı her türlü eksiklikten tenzih ederim.
Elhamdülillah Her türlü övgü Allah’a aittir.
Allahu ekber Allah en büyüktür.
Lâ ilâhe illallah Allah’tan başka ilah yoktur.
Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh Güç ve kuvvet ancak Allah’ın yardımıyladır.
Estağfirullah ve etûbü ileyh Allah’tan bağışlanma diler ve O’na tövbe ederim.
Hasbünallahu ve ni‘me’l-vekîl Allah bize yeter; O ne güzel vekildir. (Âl-i İmrân, 3/173)

Bu zikirler için dinen zorunlu bir sayı belirlenmiş değildir. Kişi gücü ve vakti ölçüsünde okuyabilir. Bir sayıyı kişisel düzen amacıyla seçmek mümkündür; ancak kaynağı bulunmayan sayılara “kesin sonuç verir” veya “mutlaka şu dileği gerçekleştirir” gibi dinî güvenceler yüklenmemelidir.

Adetliyken Salavat Getirilir mi?

Evet. Salavat bir dua ve zikirdir; hayız hâli salavata engel olmaz. Kısa bir salavat olarak şu ifade söylenebilir:

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ

Okunuşu: Allahümme salli ve sellim alâ nebiyyinâ Muhammed.

Anlamı: “Allah’ım! Peygamberimiz Muhammed’e rahmet ve selam eyle.”

Salavat yalnız dilde kalan bir söz olarak görülmemelidir. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemi anmak; onun doğruluk, merhamet, iffet ve adalet örnekliğini hayata taşımaya da vesile olmalıdır.

Adetliyken Kur’an Okunur mu?

Bu soru, dua ve zikir meselesinden farklıdır. Kur’an’ı tilavet niyetiyle sesli veya dil hareketiyle okumak konusunda fıkıh mezhepleri arasında görüş ayrılığı vardır. Bu sebeple tek bir görüşü bütün İslam âlimlerinin tartışmasız hükmü gibi sunmak doğru olmaz.

Türkiye’de yaygın olan Hanefî uygulamayı takip eden bir kadın, Kur’an’ı tilavet niyetiyle okumaya ara verir; ancak “Rabbenâ âtinâ”, “Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke” gibi dua içerikli ayetleri dua niyetiyle söyleyebilir. Ezber veya eğitim gibi özel bir ihtiyaçta kendi mezhebinin ayrıntılı hükmü için güvenilir bir müftülüğe ya da ehil bir fıkıh uzmanına danışması en sağlıklı yoldur.

Fâtiha, Âyetü’l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs hakkında: Bunların dua, zikir veya korunma niyetiyle okunması konusunda mezheplerin ayrıntıları vardır. Hanefî yaklaşımında dua ve zikir anlamı açık olan bölümler bu niyetle söylenebilir; sırf tilavet niyetiyle okumaya ise ara verilir. Kişinin bağlı bulunduğu mezhebin hükmünü gözetmesi ihtilaftan çıkmak bakımından uygundur.

Mushaf’a Dokunmak ve Telefondan Dua Okumak

Âlimlerin çoğunluğu, adet hâlindeki kadının doğrudan fiziksel Mushaf’a dokunmaması gerektiği görüşündedir. Bazı mezheplerde öğretme, öğrenme ve zaruret durumlarına ilişkin ayrıntılı ruhsatlar bulunur. Mushaf hükmü ile içinde ayetlerin yanı sıra açıklamaların da bulunduğu meal veya tefsir kitabının hükmü her durumda aynı değildir.

Telefon ve tablet ise fiziksel Mushaf sayılmaz. Ekrandaki harfler uygulama kapatıldığında kaybolduğu ve cihazın tamamı Kur’an sayfalarından oluşmadığı için telefona dokunmak, Mushaf’a dokunmakla aynı değerlendirilmez. Ancak cihaza dokunmanın hükmü ile ekrandaki ayetleri sesli tilavet etmenin hükmü iki ayrı meseledir. Telefon ekranından dua metni, meal, tefsir ve zikir okunabilir; Kur’an tilaveti konusunda ise yukarıdaki mezhep ölçüsü geçerlidir.

Adetliyken Kur’an Dinlenebilir mi?

Evet, Kur’an dinlemeye engel yoktur. Kadın bir kâriden Kur’an dinleyebilir, mealini takip edebilir ve ayetler üzerinde düşünebilir. Dil ile tilavet etmeye ara verilen bir görüş benimsense bile kulak ve kalp Kur’an’ın mesajından uzak kalmak zorunda değildir.

Kur’an dinlemek yalnızca arka planda ses açmak değildir. Mümkünse anlamı takip etmek, bir ayeti seçip hayatla bağını düşünmek ve ardından dua etmek bu zamanı canlı bir tefekküre dönüştürür.

Namaz Vakitlerinde Ne Yapılabilir?

Adetli kadın namaz kılmaz; fakat dilerse namaz vakti geldiğinde birkaç dakika ayırıp Allah’ı zikredebilir, dua edebilir veya dinî bir eser okuyabilir. Bu uygulama farz değildir ve namazın yerine geçen bir ibadet de değildir. Sadece kişinin günlük kulluk düzenini ve manevi bağını korumasına yardımcı olan gönüllü bir alışkanlıktır.

Ezanı duyduğunda müezzinin sözlerini tekrar edebilir, ezan sonrasında dua edebilir. Sabah ve akşam zikirlerini, uyku öncesi duaları, yemek ve yolculuk dualarını okumaya devam edebilir.

Dua İçin Abdest veya Arapça Şart mı?

Dua ve zikir için abdest şart değildir. Abdestli olmak, kıbleye yönelmek ve temiz bir yerde bulunmak güzel edeplerdendir; fakat bunlar duanın geçerlilik şartı değildir. Kadın ağrılıyken uzanarak, iş yaparken veya yolculukta dua edebilir.

Duanın Arapça olması da şart değildir. Kur’an ve hadislerdeki dualar, anlamlarının derinliği ve güvenilirliği sebebiyle kıymetlidir; fakat kul kendi diliyle de Rabbine derdini anlatabilir. Samimi bir şekilde “Allah’ım, bana sabır, sağlık, afiyet ve gönül huzuru ver” demek gerçek bir duadır.

Adet Günleri İçin Uygulanabilir Bir Manevi Düzen

Düzen isteyen fakat kendisini ağır bir programa mahkûm etmek istemeyen biri şu örnekten yararlanabilir:

  1. Sabah: Hamd ile güne başlamak, kısa bir istiğfar ve salavat okumak; ardından hidayet ve takva duasını söylemek.
  2. Gün içinde: Yapılan işlerin arasında “Sübhânallah, Elhamdülillah, Allahu ekber” demek; kaygı yükseldiğinde sıkıntı duasını okumak.
  3. Bir namaz vaktinde: Beş-on dakika Kur’an dinlemek, mealden birkaç ayetin anlamını okumak ve hayatla bağını düşünmek.
  4. Akşam: Günün nimetleri için şükretmek, hatalar için istiğfar etmek ve ailesiyle bütün müminlere dua etmek.
  5. Uyumadan önce: Allah’a sığınıp o günün endişelerini O’na teslim etmek; salavat ve bildiği korunma dualarını okumak.

Bu sıra bağlayıcı değildir. Bazen bir tek samimi dua, uzun fakat dikkatsiz bir okumadan daha derin iz bırakabilir. Asıl amaç sayıyı tamamlamak değil, kalbi Allah’a çevirmek ve güzel davranışı güçlendirmektir.

Yanlış Bilinen Bazı Hususlar

Sık Sorulan Sorular

Adetliyken tesbih çekilir mi?

Evet. Tesbih taneleriyle veya parmaklarla zikir yapılabilir. Abdest şart değildir. Parmaklarla saymak sünnette yer alan bir uygulama olmakla beraber tesbih kullanmak da zikrin kendisine engel değildir.

Adetliyken istiğfar ve tövbe edilir mi?

Evet. Tövbe için hayzın bitmesini beklemek gerekmez. Günah fark edildiği anda terk edilmeli, pişmanlık duyulmalı, Allah’tan bağışlanma istenmeli ve kul hakkı varsa hak sahibine iade veya helallik yolu aranmalıdır.

Adetliyken dua kitabına dokunulur mu?

İçinde dualar, açıklamalar ve başka metinler bulunan dua kitabı salt Mushaf ile aynı değildir. Bununla birlikte kitapta ayetler bulunuyorsa onlara saygılı davranılmalı; kişinin mezhebine göre tereddüt ettiği özel durumda güvenilir bir din görevlisine danışılmalıdır.

Adetliyken sureler ezberden okunabilir mi?

Bu, sureleri hangi niyetle okuduğunuza ve takip ettiğiniz mezhep görüşüne göre değişir. Hanefî mezhebinde sırf Kur’an tilaveti niyetiyle sure okumaya ara verilir; dua ve zikir manası taşıyan ayetler bu niyetle söylenebilir. Mâlikî mezhebinde ise hayız hâlinde tilavete daha geniş izin bulunmaktadır.

Dua ederken eller açılmalı mı?

Ellerin açılması duanın edeplerindendir; fakat zorunlu değildir. İnsan elleri meşgulken, yürürken veya içinden sessizce de dua edebilir.

Adet Döneminde Kalbi Canlı Tutmak

Kulluk, yalnız yapılabilen ibadetlerden değil, Allah’ın koyduğu sınırlara teslimiyetten de oluşur. Namazı çok seven bir kadının adet döneminde namaza ara vermesi, Allah’tan uzaklaşması değil; O’nun hükmüne uymasıdır. Temizlendiğinde yeniden namaza dönmek de kulluğun devamıdır.

Bu günleri suçlulukla geçirmek yerine, ibadetin farklı kapılarını fark etmek daha dengelidir. Dil zikirle, kulak Kur’an’la, akıl ilimle, kalp tefekkürle, el ise iyilikle meşgul olabilir. Böylece adet dönemi manevi bir boşluğa değil, dua ve farkındalık zamanına dönüşebilir.

Allah’a yakınlığın ölçüsü yalnız o an namaz kılabilmek değildir. Helale bağlılık, yasağa riayet, sabır, güzel ahlak, dua ve samimi yöneliş de kulluğun parçalarıdır.

Adet Döneminde Okunabilecek Kapanış Duası

Allah’ım! Bedenime afiyet, kalbime huzur, zihnime sükûnet ver. Ağrımı hafiflet, yorgunluğumu hayra çevir. Beni Sana dua etmekten, Seni zikretmekten ve nimetlerine şükretmekten ayırma. Hatalarımı bağışla, kalbimi istikamet üzere sabit kıl. Bana helal ve temiz bir hayat, sabır, iffet ve gönül zenginliği nasip et. Annemi, babamı, ailemi ve bütün müminleri rahmetinle kuşat. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin güzel ahlakına uymayı ve ahirette ona komşu olmayı nasip eyle. Âmin.

Kaynaklar

İlgili Makaleler

Ana Sayfamızda, dua, zikir, tesbihat, Esmâü'l-Hüsnâ, Kur'an-ı Kerim mealleri ve daha birçok İslami içeriğe DuaSitesi.com.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Dua ve Kur'an Tefekkürü İçin Ana Sayfa